Дүйнө операсына таанымал кыргыз ырчысы

Кыргыз опера өнөрүн CCCР Эл артисти, бас үндүү Болот Миңжылкыевсиз элестетүү мүмкүн эмес. Өмүрүнүн жемиштүү соңку он жылын Санкт-Петербургдагы атактуу Мариинск театрында эмгектенген Болот Миңжылкыев күнүмдүк турмушта кандай эле? Болот Миңжылкыев — өткөн кылымдын 1970-жылдарынан тартып, мурдагы СССРден сырт дүйнөгө кыргыз опера өнөрүнүн жетишкендигин тааныштырган даркан ырчы. Буга улуу ырчынын дүйнөдөгү атактуу опера жана балет театрлардын бири — Санкт-Петербургдагы Мариинск театрындагы бюсту да далил[1]. (Санжыргалуу бул театр Кеңеш доорунда театрга эч кандай тиешеси жок саясый ишмер С. М. Кировдун ысымы […]

Людмила МОЛДАЛИЕВА: Дух Айтматова витал на сцене…

90- летию  Чынгыза Айтматова  посвящается Спектаклем «Найман Эне» по произведению Ч.Айтматова  «И дольше века длится день» с блеском вышло на сцену новое актерское поколение. Это дипломники Театральной студии при Кыргызском национальном академическом театре им.Т.Абдымомунова. Руководитель курса — заслуженный деятель искусств КР Замира Аклаева; режиссер-педагог, он же инсценировщик  — Эркин Эгембердиев. …С самого начала спектакль задает сильнейший темпо-ритм. Зная наизусть произведения  великого писателя, мы не были простыми созерцателями происходящего на сцене, как нечто давно происходившего, удаленного от нас во времени. Мы […]

Людмила МОЛДАЛИЕВА: И снова Тунджер Джудженоглы на кыргызской сцене, но уже «Посетитель»

«Комедия черного юмора» – так определил жанр пьесы «Посетитель» известный турецкий драматург Тунджер Джудженоглы. Одноименный спектакль на сцене Кыргызского национального академического театра драмы им. Т.Абдымомунова  поставил режиссер Ш.Дыйканбаев, но  уже в жанре —  «психологическая драма». …На сцене полностью обтянутый белой тканью  квадрат – это больничная палата, в которой лежит тяжело больной молодой человек, за ним ухаживают его жена и мама. Форма спектакля строга и красива. Любой жест, движение это уже мизансцена. Передвижение актеров  — как движение линий на белой бумаге, […]

Бурул КАЛЧАБАЕВА: Жети-Өгүздөн чыккан сегизинчи өгүз…

Маектешибиз Бурул Калчабаева 1979-жылы КМУнун филология факультетин бүтүрүп, 1989–1991-жылдары М.Горький атындагы адабият институтунун драматургия бөлүмүн аяктаган. Театр күйөрмандары анын «Толкундар тереңге кетет», «Мен сүйгөн обон», «Кыз күйөө», «Аянанат», «Арман, Таштабай тентек» ж.б. пьесалары менен тааныш… – Арыбаңыз, жеңе. Тоо жүрөк Анатай авабыз экөөңүздөр менен көптөн бери маңдай-тескей маек куруунун ыңгайын издеп жүрдүм эле. Бирок убактым тар болгондуктан сиздер менен кенен отура албай келем. Бул мерте өзүңүз менен аңгеме дүкөн куруунун удулу келип туру. Себеби коомчулукта азыр саясый кырдаалдагы кара булут […]

Людмила МОЛДАЛИЕВА: «Демон» на кыргызской сцене

Спектакль «Демон» в жанре этническая саундрама по мотивам одноименной поэмы и романа «Герой нашего времени» М.Ю.Лермонтова поставлен в Государственном национальном русском театре драмы им. Ч.Айтматова приглашенным режиссером Владимиром Панковым. Саундрама – это смешение жанров, стирание границ между различными видами искусств для создания инновационных, необычных творческих процессов. «Самое важное в саундраме – это то, что совместный творческий процесс без канонов, каждый участник которого вносит свой «вклад», фантазирует, импровизирует – все это вырастает в результате в «готовые» проекты», — пишет В.Панков о […]

Олжобай ШАКИР: Опера жана балет искусствосунун жаңы жылдыздары

Эл театрга барган жолду унуткан жылдар болду. Өнөр өстөнү өксүгөн жылдары А.Малдыбаев атындагы опера-балет театрында хордун солисти болуп да, театр администратору болуп да иштеп жүргөн жылдарымда сценадагы эң кейиштүү жагдайларга далай жолу күбө болгон жалын жаштыгыбыз өттү. Азыркы таптагы театр турмушу менен мындан 15-20 жыл мурунку кездин асман-жердей айырмасы кыйла өзгөргөнүнө бул мерте көз сүйүнүп кайттык… Театр репертуарынан түшпөй келген П.Чайковскийдин айтылуу «Аккуу көлү» («Лебединое озеро») балетин көңүл кушун көкөлөтүп көрүп келүүгө атайын бир күн чыгындым. Буга дейре жаш муун, […]

Людмила МОЛДАЛИЕВА: О театральном сезоне 2017 года

Интерес и любовь к театру были всегда. Как писал В.Г.Белинский в «Литературных мечтаниях» в 1834 году, люди идут в театр, где они могут жить «не своей жизнью, страдать не своими скорбями, радоваться не своим блаженством, трепетать не за свою опасность». Просмотрев поставленные за год спектакли  в театрах республики, видишь, что хоть они и  различные по своим творческим результатам, но в равной мере говорят о развитии кыргызского театра. Самая яркая постановка ушедшего года – это, безусловно, спектакль «Томирис» Б. Калчабевой  в […]

Людмила МОЛДАЛИЕВА: Тунжер Жүдженоглунун «Көчкү» пьесасы

Бакен Кыдыкеева атындагы Кыргыз мамлекеттик жаш көрүүчүлөр театры жаңы жылды түрк драматургу Тунжер Жүдженоглунун «Көчкү» пьесасы боюнча коюлган ошол эле аталыштагы драмасы менен баштады. Оюнду эки таланттуу адам – театр режиссеру Эльвира Ибрагимова жана театр сүрөтчүсү Юлдаш Нурматов коюшкан. Пьеса автордун журналист досунун бийик тоодо жашаган бир эл жөнүндөгү аңгемесинин таасири менен жазылган. …Жылдын тогуз айы бою адамдар такай коркунучта жашайт: шыбырашып сүйлөшүүгө туура келет, күлүшпөйт, анткени катуу добуштан көчкүлөр ордунан козголушу мүмкүн. Калган үч айда толук кандуу жашоо сүрүшөт: […]

Сарман АСАНБЕКОВ: Улуу өнөрдүн уюткусунда

Кыргыздын чыгаан режиссёру Жалил Абдыкадыровдун ысмы тарыхтын энчисине тийген күндөн канча убакыт өтсө да, улам барган сайын инсандык касиети менен ал койгон спектаклди көргөндөрдүн көз алдына бараандуу тартылат. Жакең чыгармачылык ийгиликке ынтаасын койгон иштемчилдигинен мезгилдин талабын аркалап, окуп да, изденип да адистик режиссуранын терең жана татаал сырларын мыкты өздөштүрсө да, өз учурунда алчу сыйлыктарга, наамдарга келгенде тагдыры алгач ыраазы кылгандай болсо, бара-бара кыйчалыш тартып туруп алды. Жалилди акыркы сапарына узатып жатканда казактын көрүнүктүү режиссёру Азербайжан Мамбетовдун: «Кайран Жакем, жарык дүйнөгө […]

Азиз НЕСИН: Торос желмогузу

БИРИНЧИ КӨШӨГӨ ЭКИНЧИ КӨШӨГӨ Үчүнчү көрүнүш Милиция бөлүмү. Сол жакта комиссардын бөлмөсү, оң жакта ага алып баруучу коридор. Коридордун дубалында өрт өчүрүүдө керектелүүчү буюмдар: кызыл боёк менен боёлгон чакалар, керки, күрөк, илмек, өрт өчүрүүчү түтүк, оролгон аркан биринин аркасында бири тизилип турат. Ным жана кир коридорго абажурсуз кичинекей лампанын күңүрт жарыгы тийип турат. Парда ачылганда Нури коркуп, далбастап коридордо тегеренет. Бир нече жолу “Комиссар” деген жазуусу бар эшикке жакындап, кирүүгө камданып, бирок кайрадан артка кайрылат. Бул учурда аны аркада турган […]

Азиз НЕСИН: Торос желмогузу (Үч көшөгөлүү драма)

Каармандар: Нури Саянер — пенсионер, 60 жаштан өткөн Михрибан — анын аялы Метин — алардын уулу Гүлай — алардын кызы Зия Чалакчы — жашап жаткан үйдүн ээси Осмон Күмүштекир — (Думан Осмон), ашынган кылмышкер Комиссар Кезметчи Милиционер Соттолуучу Биринчи журналист Экинчи журналист Үчүнчү журналист Гезит сатуучулар БИРИНЧИ КӨШӨГӨ Биринчи көрүнүш Чоң жыгач үйдүн экинчи кабатындагы конок бөлмө. Сол жакта – уктоочу бөлмөнүн эшиги. Оң жакта – далис, ашканага жана башка бөлмөлөргө алып барат. Сыртты карап турган эки терезенин ортосунда “Жараткан […]

Талант менен ширелишкен сулуулук

“Сыймыгыбыз колдон учуп кеткенче, сыйыбызды, сөзүбүздү аяппыз” Акын Жолон МАМЫТОВ Маркум Таттыбүбү Турсунбаева жөнүндө сөз болгондо айчырайлуу сахна жылдызынын табигый сулуулугу, сырткы өң-түс келбетине жуурулушкан таланты, ички дүйнөсү баладай таза ишенчээктиги, адамгерчилиги, анан да Акмөөрдүн элесин берген аккуунун тарегдияга жык толгон аялдык тагдыры армандуу айтылат. «Сулуулук дүйнөнү сактайт» деген улуу сөз бар го. Анда сулууну ким сактайт? — деп эскерген эле улуу акын Жолон Мамытов: «Жуурулушса талант менен сулуулук, Сезимдерге уялады жылуулук. Дал ошондон гүлүн ачып тазалык, Байкалбастан бүрүн ачты улуулук. […]

Улуу актёрдун өкүттүү тагдырынан учкай кеп

Башкалар текстти унуткан жерден кагазга үңүлүп, сценарийде эмне жазылса ошого байланып чебелектеп жүрсө, Советбек Жумадылов гана текстти унутуп калган жерден, «сценарий кайда» дебестен, сценарийдегилерди өз сөзү кылып айта берчү дешет. Анын башкалардан кескин айырмаланганы да мүмкүн ушундадыр… Бизде өзүнө өлбөс-өчпөс эстелик тургузуп кеткендер саналуу. Ошолордун бири – театр, кино корифейибиз, Кыргыз эл артисти Советбек Жумадылов. Бул залкар 1932-жылы 5-декабрда Ыссык-Көлдүн Тепке айлында туулган экен. 1953-жылы Ташкенттеги Островский атындагы көркөм-театралдык институтун аяктары менен сахнада жылдызы жанат. Муратбек Рыскулов, Бакен Кыдыкеева, Даркул […]