Сулайман Рысбаев: Алтын баш (жомок)

Илгери-илгери бир абышка-кемпирдин картайганда көргөн жалгыз эркек уулу болуптур. Ошол уулу төрөлөрдө кайдан-жайдан экени белгисиз Албарсты кемпир келет да, толгоо тартып жаткан аялга: — Сен аман-эсен эркек бала төрөйсүң, — дейт, — ал балаң чоңойгондо чени жок тентек чыгып, эл караган бетиңерди жер каратат. Мындай баланын кереги жок десең, азыртан баш тарт, мен аны азыр эле думуктуруп жок кыламын. Куу баш өткөнчө туяк болсун десең өз азабың өзүңдө, — дейт. Абышка-кемпир Албарсты кемпирге жалынып-жалбарып, «Куу баш Курбанаалы» дегенче, тентек болсо […]

Мустай КАРИМ: Биздин бүлөнүн кубанычы

Өз кезегинде башкыр элинин улуу акыны, драматург-жазуучусу Мустай Каримдин «Ай тутулган түндө» аттуу пьесасы кыргыздын улуттук театрынын репертуарынан узак жылдар бою түшпөй келгени белгилүү. Трагедия негизинде жазылган пьесада кыргыз сахна өнөрүнүн аттуу-баштуу корифейлеринин чыгармачылык горизонту кең ачылып, аталган спектакль кыргыздын төл тилинен жаралган улуу көркөм-дөөлөт шекилинде кабыл алынган. Театр өнөрүнүн далай мууну чыгармачылык жактан такшалып, ал эми театр сүйүүчүлөрүнүн да далай мууну «Ай тутулган түндө» аттуу спектаклдин таалим-тарбиясы менен бойсунуп жетилген элек. Кыргыздын театр өнөрүнүн алтын доорунда баарыбыздын жадыбызда сакталып […]

Чак түштө чырак кармап элди акыйкатка ээрчиткен сокур дербиш

УЛАМЫШ Кайсы бир заманда, кайсы бир жерде, кайсы бир элде жашоодон акыйкат издеп өмүр кечирген сокур дербиш болгон экен. Ал жашаган дооруна таарынып,  адилеттик издеп, чак түштө колуна чырак кармап, элди артынан ээрчитип, узак сапарга чыгып кеткен боюнча кайра артка кайткан эмес  дешет. Ал мындайча болуптур. Ошол элдин баатыр жана акыйкат падышасынын ичер суусу, жутар абасы түгөнүп, о дүйнөгө сапар алат экен. Карапайым калк  адилет падышасынан айрылганына мүӊкүрөп карайлап турганда, анын ордуна элге күйгөн болуп бир айлакер, куйту  жана алдамчы […]

Михаил ЗОЩЕНКО: Жагымсыз окуя

АҢГЕМЕ Петя анча деле кичинекей бала эмес болчу. Ал төрт жашка чыкты. Бирок апасы аны таптакыр эле кичинекей деп ойлочу. Ал аны өзү кашык менен тамактандырып, колунан жетелеп сейилдетип, эртең менен кийимин кийгизчү. Бир жолу Петя ойгонуп, төшөгүндө жаткан. Апасы келип аны кийинте баштады. Кийинтип бүтүп керебеттин жанына тургузуп койгон. Аңгыча эле Петя капыстан жыгылып кетти. Апасы аны жөн эле шоктонуп жатат деп ойлоп, тургузуп койду. Ал кайра кулап түштү. Апасы таң кала түшүп кайра тургузду эле, Петя кайрадан жыгылды. […]

Михаил Зощенко: Башкаларга караганда акылдуурак мышык

Бир кожойке иштери менен алыс кетип, ашканасында мышыгын бекиткен боюнча унутуп коюптур. Мышыктын эмчектен чыга элек чиедей үч мый-мыйы бар болучу. Камакта калган байкуш мышыктын курсагы ачып, желининен сүт чыкпай калды. Ал жегидей бир нерсе издеп, ары-бери шимшилеп көрдү. Бирок ашканада эч нерсе жок болуп чыкты. Мышык андан ары узун коридорго чыкты. Ал жактан да тумшугуна илине турган нерсе таппады. Бир бөлмөнүн тушуна келгенде эшиктин ары жагындагы тамактын жагымдуу жытын сезе койду. Эми мышык эшикти тырмалап ача баштады. Ал бөлмөдө […]

Михаил Зощенконун балдар үчүн жазган аңгемелеринен

Акылдуу жаныбарлар *   *   * Пилдер менен маймылдар аябай акылдуу болот дешет. Бирок башка жаныбарлар деле келесоо эмес. Мына, карагылачы, мен кандай акылдуу жаныбарларды көргөнүмдү айтып берейин. Акылдуу каз Бир каз короодо сейилде жүрүп бир сындырым каткан нан таап алды. Ал нанды тумшугу менен чокулап, майдалап жегенге аракеттенди. Бирок нан ушунчалык кургап калган экен, каз аны майдалай албай катуу убара чекти. Бүкүлү жутуп жибергенге батынган жок, балким андай кылса каз ден-соолугуна зыян кылмак. Казга жардам кылып, нанды майдалап берүүнү чечтим. […]

Жекшенбай КУРМАНОВ: «Шишиң толду»

(Элдик макалдын жандырмак жомогу) Бизге чейинки кайсы бир заманда бир кемпирдин жалгыз уулу бар экен. Баланын атасы эрте өлүп калып, энеси эркелетип багат. Бала бой тартып, жигит болот. Башкаларчылап мал багып, суу сугарып, дан бастырбай, үй оокатка деле карабай жалкоо болуп чыгат. Качан болсо жалгыз атын минип алып, акыры уурулукка бара баштайт. Наркы айылдан козу, берки айылдан кой уурдап, үйүнө эт ташып келе баштайт. Энеси бул жаман адатты токтот деп жалынып айтса да болбойт. Айласы кеткенде жайына коёт. Акыры атайын […]

Балдарга кечки аңгеме

АМАЛ   Чоң кабат үйдүн алдында чүкө ойноп аткан Эш менен Шерге жаңы эле келген боз уландар үстөмдүк көрсөтүп баштады. Алар адегенде өздөрүнөн кичинекей Шер менен Эштин чүкөлөрүн тартып алышты. – Бер менин чүкөмдү, – Шерди тигилердин бири көкүрөккө түртүп жиберди: – Бербейм, бар ары. – Чүкө силердики эмес, биздики… – деп Шерге кошулган Эшти боз уландардын экинчиси кекетип баштады: – Азыр экөөңөрдү тең төбөгө чаап, чүкөңөрдү тартып алсак эмне кылып аласыңар? – Тартып алалбайсыңар, – деди Шер да, Эш да.