Фарсы эл жомогу: Түлкү өзүн өзү алдаганы

Мындай окуя болду. Бир дыйкан жашаптыр, анын жакшы бакчасы бар экен. Эмгектенип, сонун түшүм өстүрдү. Бирок балээ болуп, жок жерден башына кайгы түштү. Түн кирсе болду, бир түлкү бакчага келет, бышкан коон-дарбыздарды кемирет, быша электерин жарып, а түгүл түбү менен жулуп да салат. Дыйкан түлкүнү кармайм деп эмне гана кылбады, бирок куу түлкү карматпады. Ороо казып коюп, үстүн бутак, чөп-чар менен жаап коюп түшүрө албады,  камырга уу салып койсо ага да тийген жок, жыттап көрүп жемек тургай айланып өттү. Такыр […]

Моңгол эл жомогу: Шайтан менен адам

Жолдо аял менен эркек келатса шайтан жолугуп калат. — Салам, адам баласы. Катыныңды ээрчитип каякка? – деп салам айтып алик албай эле сурап турат шайтан акең. Анын бул жосуну адамдын кыжырын келтирет, анткени жанындагы аялга анын бул орой сөзү катуу тийген эле. — Арам шайтан! Эмне деп былжырап турасың? Бул мага эч кандай аял эмес! — Анда бул аял сага ким анда? — Тууганым болот. — Кандайча тууган, түшүндүрчү? Тууган деген ким болот билбейт экенмин. — Андай болсо угуп тур, […]

Молдова эл жомогу: Чабан менен боярин

Бир боярин чабанга эки кой берип башка бояринге жеткизип коюуну өтүндү. Эки кой жибергенин жазган кагазын кошо берди. Жолдон чабан бир койду союп сатып жиберди да, жалгыз кой менен калды. Бояринге жалгыз койду жетелеп келди да кагазын кошо берди. Боярин кагазда жазылганды окуп, бир эле койду көрүп, чабандан сурады: — Кой кайда, чабан? — Мынакей кой, барин, —  деп жооп берет. — Бул эмес берки кой кана? — Берки кой ушул. — Ай чабан, мен мунун жанындагысын сурап атам. — […]

Африка элдеринин жомогу: Эки акылсыз

Ламба уруусунун болмушу Эки киши болуптур. Экөөнүн ымаласы жакшы болуп, дайыма бирге жүрчү экен. Экөө эл кыдырып келели деп саякатка чыгышат. Бир күнү бирөө эртерээк чыгып, экинчиси артта калат. Бир айылга келип биринчиси айтат дейт: — Артта келаткан келесоого тезирээк бас! – деп койгулачы. Экинчиси да ал айылга жете келип тиги кишилерге айтат экен: — Бул жерден бир келесөө өттүбү? Эл аларга таң калып, артынан  айтып калышты: — Булардын экөө тең келесоо турбайбы! Которгон Бек ЖАЙЧЫБЕКОВ

Молдова эл жомогу: Ага-ини

Ага-ини эки бир тууган болуптур. Ынтымактуу,  тынчтыкта жашашат. Улуусунун үй-бүлөсү, балдары бар, а кичүүсү үйлөнө элек экен. Бир жайда чогуу иштеп, түшүм жыйнап калышты, ар ким өзүнө бөлүнгөн жерден  алынган түшүмдү кырманга алып келип эгинин бастыра баштады. Түштө агасы тамактанууга кетти, а иниси жабылган таранчылардан буудайды коргоп, кырманды кайтарып калды. Агасы кетери менен иниси өзүнүн эгининен бир нече өлчөмдү агасынын үймөгүнө билгизбей кошуп койду. Ал мындай ойлоду: “Агамдын аялы, балдары бар. Ага көбүрөк керек. Мен го бойдокмун. Кайда барсам да […]

Норвег эл жомогу: Былтыркы жылдын боткосу

Бар экен, жок экен – Нурланда бир жигит жашаган экен. Бир күнү ал үйлөнмөй болуп, апасына окшош кыз издейт. Анткени апасы абдан тыкан жана таза аял болуптур. — Бардыгы таза жана жыйнактуу болушун каалайм, — деп эле кырынып, сүрүнүп турчу экен ал. Андыктан баласы да ошондой колуктулуу болгусу келип, издөө салат. Көп эле кыздар чыгат, бирок апасындай тазасы кайда. Акыры буюрганы ушул деп бир кызга көздү жумуп үйлөнмөй болот. Кыз болсо зымпыйып, үйү деле жыйнактуудай. “Үйлөнгөн күндүн эртеси бир илээндиге […]

Кыргыз эл жомогу: Жоомарт

Илгери, илгери бир кандын үч вазири бар экен. Бир күнү вазирлерин сынамак үчүн кан: —  Вазирлерим, менин силерге бере турган суроом бар, кандай адам жоомарт болот? Малдуу, бай адам жоомарт болобу? Силер мага айтып бергилечи,- деген экен. —  Дүнүйөсү көп болбосо, малы жок болсо, эч кандай адам жоомарт боло албайт. Малдуу жоомарт болот. Колунда жок болсо, кандай мыкты адам болсо дагы, мен жоомарт боломун деп аракет кылганы менен боло албайт,- дешет. Андан көп күндөр өткөндөн кийин кан жаман кийим кийип […]

Француз эл жомогу: Түлкү менен тоок

Бир жолу кыштак четинен тоок менен түлкү жолугуп калышат. Бир аз жакындаса эле жакын турган дарактын бутагына учуп чыга каччудай болгон тоокту алдаштын амалын издеген түлкү аңкоо немече анткорлоно сурап турганы: — Тоок курдаш, сен кыйын эмессиңби, айтып койчу, күндүзү кантип уктаса болот? — Ошону билбейсиңби? Башты канаттын алдына салыш керек да көздү жумуш керек. Мына моминтип, — деп акылсыз тоок түлкүгө жакшыраак түшүндүрүш үчүн башын канатынын алдына катат. Ушуну эле күтүп турган түкөң эки секирип жетип тоокту тиштеп, токойду […]

Португал эл жомогу: Соргок аял

Илгери бир балыкчы жашаган экен. Аялы абдан соргок болуптур. Күйөөсү жокто өзүнө даамдуу тамактарды жасап, тоюп алчу. Күйөөсү келгенде даяр эчтеке жок, кургак нан,  жер-жемиш менен курсагын эптеп тойгузат. Мындан тажаган күйөөсү күйүтүн айтып, кудайга жалынат: “Эмне үчүн түйшүктөн башы чыкпаган адамга ушундай аялды буюруп койгонсуӊ?” Аӊгыча эле торунда абдан чоӊ балык туйлап жатат дейт. Аны чыгарып алмак болгондо балык кишиче сүйлөйт: — Мени коё бер. Мен балыктардын падышасымын, сенин арыз-муӊунду угуп сага жардам берейин дедим. — Жакшы болот эле, […]

Африка элдеринин жомогу: Жакшылыктын түбү жок

Фон уруусунун болмушу Тро деген антилопа менен Козо деген дарак ажырагыс достордон эле. Алар кандайча дос болуп калды дебейсиңерби?! Тро дайыма жырткыч айбандардан, же мергенчилерден качып, же жашынып кутула турган.  Узун бою менен мүйүзү аны душмандарына тез байкатып коёр эле. Бир күнү кечке качып жүрүп эси оогон антилопа демин жыйганы бир дарактын түбүнө токтоп, арыз-арманын айта баштады. — Сиңдим, —  деди козо дарагы, —  кантип сени сактап калууну билем. Кичине эле коркунуч туулса, тезинен менин бутактарымдын арасына жашына кал. Көрдүңбү, […]

Фарсы эл жомогу: Карышкыр менен кой

Карышкыр менен кой дос болду. Дегеле биринен бири ажырашпайт. Кой эч камырабай оттоп жүрө берет, жанында камкор досу бар. Эч санаасы жок, жай өткөнчө абдан семирди. Аны көргөн досунун көӊүлү бузула баштады, көрсө эле көзү жайнап, тиши кычышат. Басса-турса ою – койдо. Кантип аны жесем дейт, кандай шылтоо табыш керек деп эртели-кеч башын оорутат. Жалаӊ ошого сары санаа болуп жүрүп арыктап да кетти. Бир күнү койго айтат: — Досум, бул жерде сен жегенге жакшы чөп калбай баратат. Башка жакшыраак жерге […]

Жалкоо жөнүндө молдова эл жомогу

Бир жалкоону өзүнүн айылы өлгөнчө тажатты, тимеле тамагына тыгылган сөөктөй эле болду. Же бирөөдөн жакшылык көрбөсө, жакшы сөз укпаса, каткан нан да булардан чыкпас болду. — Мейли, — дейт, — силерсиз деле жашоом өтөөр. Силерди көрөйүн деген көзүм жок. Баарын ойлонуп, ызасына чыдабай бир түкүрүп алды да, башы ооган жакка сандалып жөнөдү. Адырдын белине көтөрүлсө, алдынан кошунасы чыгып калбаспы. — Алыска жөнөдүӊбү, коӊшум? — Башым оогон, көз көрбөгөн жакка, тууганым. — Бизди биротоло таштайын деп жатасыӊбы? — Эмне кылам, — […]

Африка элдеринин жомогу: Эки жүздүү Нги

Бети-булу уруусунун болмушу Нги-мбаба деген жарганат оозун ачса толгон тиши бар, эки канаты менен жарык дүйнөгө келди. Токойдогулар аны канаттуубу же айбанбы деп көпкө ажырата албай жүрүштү. Куу жарганат бул өзгөчөлүгү менен абдан пайдаланды. Канаттуулар той берсе Нги дайыма ал жерге да зуулдап жетип барат, анын канаты бар эмеспи. Айбандар олжосун бөлүшө баштаса Нги ошол жерде, анын оозу толгон тиштери бар эмеспи! Пайда чыкпай турган жерге ал жолобой калсын. Андайда Нги тиякка да, бул жакка да көрүнчү эмес. Токойдогулар буга […]

Португал эл жомогу: Ашкабак менен эмен жаӊгагы

Илгери бир киши болуптур. Кетип баратып ичке өсүмдүктүн сабагын көрөт. Ал жерге төшөлүп, сойлоп өсөр жана чоң-чоң ашкабактары бышып турганын байкады. Ал эми огороддун четиндеги калдайган күчтүү эмен дарагы болсо бутактарын жайып, туш тарапка керилип өсүп турганын, бирок анын үрөндөрү кипкичинекей тоголок экенин көрөт. Эмендин түбүндө отуруп ойлонду да баарынан кудуреттүү, жараткан кудайды жамандап кирди: — Мен анын ордунда болсом, — деди, — такыр башкача кылмакмын. Эмендин тобурчактары ашкабактай чоӊ болмок да, ашкабактын сабагындагы мөмөлөрүн эмендикиндей кичине кылмакмын, ошондо туура […]