«Учур адабиятынын жаңы дүбүртү» конкурсунун чечими

«РухЭш» сайты өткөн жылдын 28-сентябрында жаш калемгерлерге чыгармачылык атаандаштык түзүү максатында учур адабиятынын жаңы дүбүрт, жаңы ысымдарын жамы журтка таанытууну көздөп, 18 жаштан 35 жашка чейинки адабияттын жаш ышкыбоздору арасында конкурс жарыялаган элек. Аталган конкурс Жогорку Кеңештин депутаты, акын жана жазуучу Каныбек Иманалиевдин демилгеси жана демөөрчүлүгү менен уюшулуп, байге фондуна жүз миң (100 000) сом коюлган. Арийне, учурдагы улуттук адабиятыбыз алдыга эмес, артына кеткен мезгилге туш болгонун дал ушул конкурска келип түшкөн чыгармалардын маңызынан аңдоого болот… Конкурс жыйынтыгы чыгарылганга дейре […]

Людмила Молдалиева, театровед: О бедной культуре замолвите слово?

В недавнем Послании Президента Республики к Жогорку Кенешу были охвачены и перечислены почти все сферы деятельности нашего государства, кроме вопроса культуры. Мы понимаем, что текст готовится профильными ведомствами, значит ведомство, отвечающее за культуру в республике считает, что с культурой у нас все в порядке или не владеет информацией о культуре вообще. Если выглянуть из окна Белого дома и посмотреть на Старую площадь, то ее обзор  несколько заслоняет  серое здание, а именно здание Кыргызского национального академического театра драмы им. Т. Абдымомунова. […]

Амирбек Азам уулу: Көөнөргүс көркөм мурастар көңүл сыртында калды

Сүрөттө «Азаттыктын» Прагадагы кеңсесинин кызматкери, журналист Гүлайым Ашакеева менен Амирбек Азам уулу Белгилүү журналист Амирбек Азам уулу менен борбор калаабыздын абалы жана маданий жайлары туурасында маектешүү… – Сиз Кыргызстанга каттаган сайын борбор калаадан тартып айыл-кыштактарга чейинки терс көрүнүштөргө зээниңиз кейип жүргөн мекендештерибиздин бирисиз. Башкасын айтпаганда да борбор калаабыз Бишкектеги бүгүнкү көрүнүштөр көзгө сайылган кыпындай жоорутуп турса да ага бийлик башындагылардын эч кимисинин тынчы кетпегенин туйууга болот. Сиз эми чейрек кылымдан бери Европада жашагандыктан, мекенибизге сырттан караганда кандай туюлат болду экен?  Дегеле […]

Такталбас тарых: Атамбаев Айдар Акаевдин арты менен байлыкка жеткенби?

Маркум Мелис Эшимканов менен болгон бул маек 2010-жылдын март айынын соңунда “Эл мени жапырт жек көргөнүнө ишенбейм” деген аталыш менен жарыяланып (“Айат-пресс” 26.03.2010 №09 (58)), рубриканы “Капыл-тапыл маек” деп атаганбыз. Чынында Эшимканов экөөбүз капыл-тапылынан кезиге калып сөзгө тартсам, ымындай сырын төккөн эле. Ал мезгилде өлкөдөгү адилетсиз саясый кырдаал күндөн күнгө чыңалып, элде бакиевдик бийликке нааразычылык күчөп, анын командасындагы М.Эшимканов сындуу көрүнүктүү фигуралар көпчүлүккө суук тумшук саясатчы көрүнүп турган кезең эле. Мелис мырзанын ошол кездеги саясый кадамдарын көпчүлүк катары менин да […]

Устатым тууралуу сөз

ЭССЕ Заман техника менен жуурулушуп, адамдар өзгөрүп барат. Азыр сага жакшы сөзүн айтчу адамды издеп таппайсың, тапсаң – сен ага “пайдалуу кишисиң”. Жакшы иш жасасаң – көрбөйт, ээрден кыйшайсаң – баса калат. Азыр досуң көп, жолдошуң аз. Ушундай олку-солку заманда жакшы иштер, жакшы адамдар жөнүндө айтып, беш күндүк тирүүлүктө көңүл жылытаарлык сөзүбүз көп болсо дейм. Мынтип сөздү алыстан баштаганым, быйыл мага ата-энемдей кеңешчим болуп калган Каныбек агай элүү жашка келиптир. Агайды 13 жыл мурун таанысам, ошондо эле элүүнүн кырын ашкан […]

Кыргыз адабияты жаралганда эле банкрот болчу. Мен эми банкрот болдум

— Салижан Жигитович, тактап алалычы, эмне үчүн жаралганда эле банкрот? — Анткени ал табигый жаралган жок да. Табигый нерседе эч кимдин чатагы болбойт, сааты чыгып, күнү тууганда жарала берет. Кыргыз жазма адабияты жасалма, совет өкмөтүнүн амири менен кылычы менен бүткөн, жаралган кубулуш. Коммунисттик идеяны ар бир элге өзүнүн тили менен таратабыз, ар бир элди өзүнүн тили менен өстүрүп, жаңы адамды тарбиялайбыз деп, кудум инкубатордон чыгаргансып жазуучуларды жамыратып чыгарып, адабиятты мамлекеттештирип, жазуучуну мамлекеттик чиновниктердин бир түрү, идеологиясынын жоокерине айлантып, БКга киргизип, […]

Раззаков кызматынан кандайча алынган?

“Кут болчу келген кыргызга, Табылбайт эми мин жылда!” Александр Шахмарданский. (Тарыхый очерк) ….Пленумду Кыргызстан КП БКсынын идеология боюнча секретары Абдукайыр Казакбаев ачып, докладды Турдакун Усубалиев жасаган. Докладында Усубалиев Раззаковду баштан аягына дейре жоктон барды, бардан жокту жаратын жамандаган. Президиумда отурган Раззаков мурункусундай эле, туурунда отурган тоту куштай бир кунунда, бир сынында отурган дешет. “Эмне үчүн мүңкүрөп калбайт, эмне үчүн шылкыйып калбайт?” деп Титов туталанып, ичинен жинденгени сыртына чыгып, билинип турганын көзү тирүүлөр эмгиче эскерип жүрүшөт. Усубалиевдин докладынан кийин Раззаков сөз […]

Олжобай Шакир: Өлүмгө чакырык таштаган таксырлар

“Диндин басып өткөн тарыхын карагыла, ал бизге эмне берди? Алардын бардык жердеги терс аяктыгынан жер үстүндө өлүктөр жайнап, кара жер кан жутту, шаарлар өрттөлдү, канча өлкөлөр ойрондолду, бирок дин адам баласын асылдандыра алган жок”. Клод Андриан ГЕЛЬВЕЦИЙ (1715-1771), француз философу Аргаң жок күлөсүң таксырларга. Коомчулукта ЛГБТ көйгөйү көтөрүлдү эле, селдечендер жер сабаган тукурукту баштады. Чубак ажы Жалилову чыкты гейлерди өлтүрүүгө чакырык таштап. Феминисттер уюштурган акция ушунчалык шаштысын алган экен, тезинен муну коомчулукка жайылткыла, депутаттарга талап койгула, атайы мыйзам кабыл алсын […]

Сабатсыздыктын башында турган расмий документтер…

(же булак башынан качан тунат?) “Кандай гана улут болбосун, аны жок кылуу үчүн сөзсүз эле атомдук бомбанын кереги жок. Болгону билим берүүнүн сапатын төмөндөтүү – жетиштүү. Ошондо: доктурлардын колунан адамдар өлөт; укук коргоочу, соттордун колунан чындык чыркырайт; мыйзам чыгаруучулардын колунан башкаруунун башы айланат; билим берүүнүн кыйрашы – улуттун кыйрашы”. (Түштүк Африканын  университетинин кире беришине   жазылган маалыматтан) Советтик доордо Кыргызстанда сабаттуулук 99%ды түзүп, өлкөбүз интеллектуалдуу аймак эсептелсе, азыр бул көрсөткүч караанын көрсөтпөй, тескерисинче, 2018-жылдын сентябрь айында Булан институту Кыргызстанда мектептеги билим […]

Кыргызстандын Баатыры наамын алгандарды «герой» десекпи, кошоматчы десекпи?

Сыймык эмне, «баатырың» ким, Кыргызстан!? Президентке ачык кат Өткөн жылдын ноябрында атактуу партиялык-мамлекеттик ишмер Султан Ибраимовдун 90 жылдык маарекесине арналган жыйында Кыргыз Республикасынын президенти Сооронбай Жээнбековдун  “Султан Ибраимовго “Кыргыз Республикасынын Баатыры” наамын беришибиз керек” дегенин окугандан кийин, катуу “таасирленип”, ага ачык кат жазмакка киришип (90-жылдардын аягында президент Акаевге, андан 10 жылдан кийин Бакиевге ачык кат жазган тажрыйбам эске түшүп…), минтип баштадым эле: “Урматтуу Сооронбай Шарипович, сиз антип айтып, оозуңузду жыйганча эле ой-демилгеңизди улагандар чыкты. Мисалы, Жогорку  Кенештин депутаты Акылбек Жапаров […]

Бейне: Эр ортону 50 жаштагы Сакем (2-баян)

<<<<<< 1-баян “Айтыш” фонду акырындап маданий очокко айланып, анын тамызгысын тутантуу үзгүлтүксүз уланган үчүн канатыбыз жайыла берди. Он күн сайын Ашыке менен Туканын мектеби туурасында кулагы чалгандын баары босогобуздан үзүлбөй, куркулдайдын уясындай бөлмөбүзгө төкмөлүк өнөргө шыктуулар шыкалып калчу болду. Көчүк айланбаган жерде көңкө кыргыздын улуу өнөрү сыгылып турганы оңой бекен. Бөлмөнү кантип кеңейтебиз деген маселе чыкты бара-жүрө. – Бүгүн могу жерди бошотобуз, – деп чыкты Сакебиз бир күнү. Үстөлдөрдү тиякка жылыштырдык, биякка жылыштырдык. Болбоду. Андан кеңейип кеткен жок бөлмө. Үйдөн […]