Олжобай Шакир: Бата фокусуна байланган элдик түшүнүк

Кыргыздын кылымдап келген “бата менен эл көгөрөт” түшүнүгүнө философия илими кандай жооп берерин билбейм, бирок бул түшүнүктү карандай акылга, логикага, турмуштук сезим-туюмга салып кароого эч ким тыйуу сала албас маган. Андыктан ушул түшүнүктүн тегерегинде өз акыл чөйчөгүмдү калчап отуруп, логикалык мындай бир суроо туулду: дүйнөдө эң алдыга өнүгүп-өскөн кайсыл элде бата түшүнүгү жашайт болду экен? Маселен жапон, еврей, немис, француз, кытай, корей же малай элдерин бата менен агарып-көгөргөн элдер деп айтууга болобу бүгүн? Ушул элдердин аң-сезиминде, түшүнүгүндө ата-бабаларынан калган бата […]

Людмила Молдалиева: Я — Кыргызка

Написать об этом меня подтолкнула рубрика «Наши за рубежом» на сайте АКИпресс,  в которой  с большой гордостью печатаются достижения и восхищения наших бывших и настоящих соотечественников  обучающихся и работающих за рубежом. Недавно была опубликована статья молодого врача, уроженца Иссык-Куля, который пишет о том, как он посадил своего педагога за взятки, уехал по российской программе работать врачом в Сибирь и получил там полмиллиона рублей подъемных.  С ним вместе уехали еще девять врачей. Там у них все сложилось прекрасно: высокая зарплата, квартира, […]

Абдувахаб Мониев: «Манасты» коюп англис тилин үйрөнүп, латын арибине өтөлү

Окурмандарыбызга публицист, “Генерал Ысакбек – мекенчил демилге” коомдук фондунун директору Абдувахаб Мониевдин коомдук талкууга салар маегин сунуштайбыз. Талаш-тартыштарга жем таштаар бул маекке карата “РухЭш” сайты баардык тараптардын көзкарашын чагылдырууга даяр… – Абдувахаб, жакында президент Сооронбай Жээнбеков «Манас» жана Чыңгыз Айтматов академиясын түзүү жөнүндө жарлыкка кол койду. Коомчулукта ага байланыштуу түрдүү пикир айтылууда. Улут маселеси, «Манас» эпосу тууралуу сенин көпчүлүктөн башкачараак көз караштагы макалаларды жазып жүргөнүңдү билебиз. Ошонон улам «Манас» академиясынын ачылышы тууралуу оюңду уксак?.. – «Ушундай жарлык чыкты» дегенди окуганымда […]

Таалайбек Абдиев: Бишкек шаарынын аты чын эле бишкек менен байланыштуубу?

Былтыр 2018-жылы Бишкек шаарынын 140 жылдыгы белгиленди, анткени 1878-жылы 29-апрелде Токмок уездинин мекемелери Токмоктон Пишпекке көчүрүлгөндүгүнө байланыштуу ага шаар статусу берилген экен. Ушуга таянуу менен Совет мезгилинде 1978-жылы Пишпек-Фрунзе шаарынын 100 жылдыгы белгиленип, шаарыбыз Эмгек Кызыл Туу ордени менен сыйланган. Шаардын андан мурунку тарыхына сереп салсак, 1825-жылы Кокон хандыгы бул жерге Пишпек чебин курган жана аны 1862-жылы ноябрда орус аскерлери басып алып, чеп талкаланып жок болгон. Көп өтпөй эле анын ордуна базар пайда болуп, ал 1868-жылы Пишпек кыштагына айланган. Андан […]

Элдин суроо-талабы боюнча «Кентавр» тасмасы кайрадан көрсөтүлөт!

 Кино ышкыбоздорунун суроо-талаптары боюнча 28-февралдан тарта “Ала-Тоо” кинотеатрында режиссёр Актан Арым Кубаттын “Кентавр” фильми кайрадан прокатка чыгат! “Кентавр” – Кудайды издөө жана элдик салттарды сактап калууга жан үрөгөн адам туурасындагы фильм. Бул ат адамдын канатына айланган адам менен жылкынын метафизикалык байланышы жөнүндөгү баян. Фильм Берлинде өткөн Эларалык кинофестивалда эларалык автордук кино федерациясынын CICAE сыйлыгына жана дүйнө жүзү боюнча башка сыйлыктарга татыган. 

«Учур адабиятынын дүбүртү» конкурсуна катышуучуларга эскертүү!

Жаш калемгерлерге чыгармачылык атаандаштык түзүп, учур адабиятынын жаңы дүбүрт, жаңы ысымдарын жамы журтка таанытуу максатында 18 жаштан 35 жашка чейинки адабияттын жаш ышкыбоздору арасында республика боюнча конкурс жарыяладык эле. Арийне, аталган конкурстун Жобосунда көркөм поэзия, чакан аңгемелер кабыл алынарын эскерткенибизге карабастан, калемгерлердин кара таандай каптаган агымы күндөн күнгө күчөп, «РухЭш» сайтынын электрондук почтасына жамак деңгээлинен ашпаган ыр-пырларын жөнөткөн авторлор күндөн күнгө арбып барат… Ушундан улам калыстар курамынын чектөөлөрү менен ruheshsaity@gmail.com электрондук дарегине келип түшкөн материалдардын арасынан көркөмдүк талаптарга жооп берген […]

Асылбек Жоодонбеков «ата-эне болгонду үйрөнүшүбүз керек» дейт

“Жайлоо – өнүгүү борборлору”, “365 күн жомок” китептеринин автор-түзүүчүсү, “Үч жаштан кийин кеч” китебинин котормочусу, педагог Асылбек Жоодонбеков менен өспүрүм балдардын көйгөйлөрү, алардын инсандык өнүгүүсү, ата-эне менен балдардын алакасы, ата-энелик маданият  туурасында маектештик. — Кыргызстанда жүргүзүлгөн изилдөөнүн жыйынтыгына карасак: массалык маалымат каражаттарында балдар маселеси эки учурда гана чагылдырылган экен. Биринчиси – ийгиликке жеткенде, экинчиси – зордук-зомбулукка кабылып, аянычтуу тагдырга туш болгондо… Балдардын башка маселелери көз жаздымда калып жаткандай… – Бул жагдайды азыркы тапта оң, терс болсо да сенсациялык материал куугандык […]

Кытайдан кат: Эки сөз тууралуу эки ооз сөз

Бир элдин тили сөзгө бай болсо жана аны толук кандуу пайдалана алса, анда ал тилди шартсыз түрдө бай тил деп айтса болот. Тили бай элдин руху бийик, дымагы көтөрүңкү келет. Кылымдарды карыткан кыргыз тили да бай тилдердин катарынан орун алууга акылуу. Болгону биз кыргыз тилинин бай көрөңгөсүнүн чыпчыргасын коротпой, ошол эле мезгилде анын ички мүмкүнчүлүктөрүнөн пайдаланып аны байытып, өз жашообузда ырааттуу колдонуу менен бирге, келечек муунга мурастап берүү милдетибиз бар. Тилдин байышы ички жана тышкы эки булак аркылуу иш жүзүнө […]

Роза Отунбаева: Капчыгы калыңдардын көзүн кызарткан тарыхый жайлар

Биз Кыргызстанда жашагандар, өз өлкөбүзгө, шаарыбызга, айылыбызга болгон сүйүүбүздү, алардын көрүнүшүн жакшыртууга кошкон салымыбызды көрсөткөнгө сараңбыз. Өзүнүн жашап турган жерин, көчөсүн, шаарын бьютификациялоо, сөзмө сөз айтканда, «кооздондуруу» ишин көптөгөн өлкөлөрдө жигердүүлүк жана кылдат табит менен жасашат жана анын баары бизге көздү кубандыргыдай кооз, камкордук менен каралганын байкоого болот. Талаш жок, бизде деле анча-мынча иштер жасалып жаткансыйт, бирок мунун баарын жүз эсе жакшылап жасоого да болот эле!     Муну жасоо үчүн сөзсүз эле «ишембилик» уюштуруунун кажети жок. Пландаштырганды үйрөнүп, план-идея ойлоп […]

Нурсултан Кубанов: Эми Америкада билим борборубуз ачылат

Билим – өзүн өзү таануу, инсандык өнүгүү, максатка жетүү жолунда өтө чоң курал. Дал ушул билим аркылуу дүйнөнү таануу, анын маани-маңызын аңдоо, өз өлкөңө салым кошуу, башкаларга өрнөк болуу мүмкүн. Кыргызстанды илим-билим аркылуу  өнүктүрүш үчүн жаштарды билимге үндөгөн мекенчил жаштарыбыз көп. Мына ошол жаштардын катарын “Perspective” окуу борборунун негиздөөчүсү, жаш ишкер Нурсултан Кубанов да толуктайт. Аталган окуу борбору чет өлкөгө студенттерди окууга жөнөтөт. Окуу борбору күн өткөн сайын арышын кеңейтип, көптөгөн жаштардын чет өлкөдө билим алышына көмөктөшүп келет. – “Perspective” […]

Эсенбай Нурушев: Эл жана анын «машаяктары»

Байкап, көрүп эле жүрбөйбүзбү: саясый күрөштүн кылоосу курчуганда эл дайыма эки тараптын талашына түшөт. Оппозиция эл бийликке ишенбей калганын айтып, жер сабап кирет, алардын оппоненттери болсо, тескерисинче, элдин оппозицияны көрөйүн деген көзү жок деп ырастай баштайт. Ушундан улам эл, коом, элита тууралуу пикирин, көз карашын сурап, публицист жана адабиятчы Эсенбай Нурушевди сөзгө тарттык.  ЭЛ КИМГЕ ЭСТЕЛИК? — Эл, эл деп эле калабыз, деги эл деген өзү эмне? Аны кандай түшүнсө болот?  — Эл дегендин эми ар кандай түшүнүктөрү бар. Философияда, […]

Олжобай Шакир: Кечээги темене канат акшумкарлар бүгүн алгыр куш

“Саргара жортсоң, кызарта бөртөсүң” Элдик макал. Ийгиликтин ээси көп деген ушу го. Бүгүн жалпы жамы журттун сыймыгы артып туру. А мындай сыймык, мындай ийгиликтин башатын жаратуу саналуу гана адамдын колунан келмек. Жалпы улуттук сыймыкты жаратуу бир адамдын деле колунан келерин айтылуу Аскар Салымбековдун мисалынан көрсөк болот бүгүн. Канча жылдап кыргыз футболун ирдентүү мүшкүлүн тартып келген жок. Анын кыргыз футболчулары дүйнөлүк аренада ат салышууга качандыр бир убакта мүмкүнчүлүгү болоруна чечекейи чеч болуп келгенин билебиз. А айрымдарыбыз муну кур кыялдай элестеттик. Ырасында, […]