Дилазык: Акылман карыя

ИКАЯ Жаш балдар бир карыя жашаган үйдүн терезеси тушунда күнүгө кечинде ойношор эле. Оюндары ызы-чуу, кыйкырык коштоп, карыянын тынчын алчу. Акыры тажатышты. Күндөрдүн биринде карыя балдарды өзүнө чакырып алып: – Чүрпөлөрүм, кулак салгыла! Мага балдардын бактылуу жүзү, шаңдуу күлкүлөрү абдан жагат. Ошондуктан, эртең да ушул жерге келип ойноп берсеңер, ар бириңерге элүү сомдон берем, — деди. Эртеси балдар келип шаңдуу, күрү-күү түшүп, кулак кужурун алып аябай ойношту. Карыя айткан акчасын берип жатып, эртең да төлөп берерин эскертти. Кийинки күнү балдар […]

Дилазык: Оюнчук чебери

ПРИТЧА Алыскы өлкөлөрдүн биринде балдарды сүйгөн аксакал жашаптыр. Ал дайыма балдарга оюнчуктарды жасачу экен. Оюнчуктары абдан ичке болгондуктан, балдар ойногуча эле сынып калчу экен. Оюнчугу сынган бөбөктөр кайрадан башкасын берүүнү сурап келишчү. Аксакал камсанабай башкасын берет, бирок ал оюнчук андан да ичке экен. Акырында буга ата-энелер да кийлигишчү болду. Алар аксакалга келип: — Сиз эмнеге балдарга дайыма бат сына турган ничке оюнчуктарды бересиз? Сындырып алып басылбай ыйлашчу болду, — дешет. Анда акылман карыя: — Бир аз жылдар өткөндө кимдир-бирөө бу […]

Чыңгыз АЙТМАТОВ: Деңиз бойлой жорткон ала дөбөт

Которгон Ашым ЖАКЫПБЕКОВ ПОВЕСТЬ   Владимир САНГИГЕ Шыбаттуу ным каалгып, ызгаар суук кычырата тиштеген көр түбүндөй караңгы түндө Охот деңизинин узак жээгин бойлото эки табыяттын эзелтен басылбай келаткан өчөгүштүү кармашы жүрүп жатты. Жер деңиздин жүрүшүн тороп көшөрөт, деңиз болбой жерди омуроолоп сүрдүгөт. Деңиз күркүрөп келип, аска ташка соктугат да, алсырап кайра тартат. Ага чыдап араң турган таштай бекем кара жер өпкө кагып онтоп алат, бирок солк этип козголбойт. Бул айыгыш күн күндүз болуп туулуп, түн түнкүсү болуп жаралган дүйнөнүн башталышы […]

Акылдуу карыя жана үч биртууган

Албан жомогу Кең жаздын боюнда жайгашкан үйдө үч бир тууган жана алардын атасы жашаган экен. Сазга жакын жашоо жыргал турмуш эместигин баарыңар билет чыгарсыңар. Балдардын атасы өлөр мезгил да келет, ал анан үч уулун чакырып, деп турганы: – Уккула, балдарым! Силер бул жерден көчүшүңөр керек. Бизден оору менен жамандык кетпегени – кең сазда жашаганыбызда. Үй кургула, бирок аны тоо бооруна курсаңар, турмушуңар ошондо оңолот. Арийне, адегенде ишке билек түрөрдөн мурда токойдо жашаган акылдуу карыя менен кеңеш кургула. Күндөр өтүп, атанын […]

Акылман карыя жана акылмаң ажо

Башкыр жомогу Илгерки өткөн заманда бир калаанын ажосу болуптур. Жаш экен. Ал түгөт, кары-картаңдарды жек көрүп, четинен кырдыра берет. Бир гана боз улан картайган атасын жертөлөгө жашырып аман алып калыптыр. Жаш ажого бир күнү коңшу өлкөнүн падышасы согуш жарыялайт. Жаш ажо ошондо казатка камынып кол жыйнайт. Боз улан анан казатка жөнөр алдында жертөлөдө жашырылган атасы менен коштошууга келсе, атасы мындай насыйкат айтыптыр: – Уулум, силер абыдан алыска аттанасыңар. Ал жактан кыргынга да, ачарчылыкка да кабыласыңар. Апаатта ат-көлүгүңөрдү аргасыздан союп жеген […]