Жети бир тууган

Алтай жомогу Эзелки-эзелки бир эсте калбаган убактарда Алтайда али адамдар байырлай элек кезде бул жерге биринчи болуп жети бир тууган келиптир. Алар түз өскөн, бийик, бышык жети карагайдай бой жетип, жети күрөң аюудай бакубат, жети көк карышкырдай ынтымак болуптур. Алардын бирөөсүн гана көтөрүп жүрө алчу ат бул жер үстүнөн табылчу эмес. Ошон үчүн алар бир жерден экинчи жерге жез түркүккө таянып басып барышчу. Булар басканда жер бетинде эң тез учкан куштар да жете алчу эмес, тоого чыкса, жеңил бут кабаргалар* […]

Ак-чечек – Ак гүл

Алтай жомогу Алыс-алыста, тогуз суунун куймасында, тогуз тоонун ашташында бир алп кедр ай-ааламдын баарын ээлеп өсүп турган. Анын шуудураган жибек жалбырактарынын астында аркайган бутактарын тирек кылып узак-узак жылдар бою жалгыз алачык тигилип турган. Алачыкта карылыктан сөөктөрү куурайдай куу, өңүнүн оту такыр өчкөн бир абышка жашачу экен. Карыянан биринен бири сулуу үч небереси бар эле. Бир жолу ошол абышка отунга келди. Токойлуу тоону өрдөп чыгып, бир карагайга көзү кадалды. — Бул карагайдын тамыры чирип бүтүптүр. Балта менен бир урсаң жыгылат, — […]

Мааны жырткычтын урпактары

Алтай жомогу Байыркы бир мезгилде Алтайды турак кылган Мааны деген керемет бир жырткыч болуптур. Ал кылым карыткан кедр дарагындай кебелбес чоң экен. Тоолор менен жер кезип, талааларды кыдырып жүрүп да өзүнө окшош жаныбарды такыр кезиктирбептир. Ошентип отуруп аз-аздан карый баштайт. «Мен өлсөм, – деп ойлонот ал бир күнү, – Алтайда мени эстер эч ким табылбайт, а түгүл бул жер бетинде чоң жаныбар Мааны жашаганын да унутуп салышат. Ошон үчүн менден не болсо да бир нерсе туулуп, тукум улап калса болор […]