Жылкычы ЖАПИЕВ: Сыйкыр сөз

ЖОМОК Айбек атасына күндө жомок айтып бер дейт. Атасы билген жомокторун айта берип, анысы түгөнүп калды. Дагы бир күнү жомок айт деп кыйнаганда атасы жомогун баштайт: – Илгери бир кемпир болуптур. Кемпир тоодо жашачу экен. Ал кемпирдин танкасы болуптур… – Кемпирдин танкасы болбойт. Андай эмес,– деди Айбек атасынын сөзүн бөлүп. – Танка тоого кантип бармак эле? – А, болуптур,– деди атасы,-–мен унутуп койгон турбаймынбы. Чын эле танка тоого чыга албайт да. Анда кемпирдин вертолету бар экен. Кемпир вертолётун айдап, асманга […]

Олжобай ШАКИР: Жаны чыкпаган ташбака

АҢГЕМЕ Баятан кайра-кайра сыртка чыккан Тамырланга иттин эмнеге үрүп атканы белгисиз эле. Минтип жөнү жок ажылдаган итин тилдеп-тилдеп кирип кетип, көчүгү жаңыдан жер жыттаганда кайрадан башталдыле, эми үйдөгү меймандардан ыңгайсызданган Тамырландын келинчеги конок үйдөн жылып чыгып кеткен себеби: терезе тушундагы иттин ажылдаганына кулагы чыдабаган меймандардын арасынан «итиңерди бүгүнчө бошотуп деле койбойсуңарбы» деген өтүнүч болгон. Бирок бул кепти укса да укмаксан болуп, сыртка чыгып итти тилдеп койгондон башкага жарабаган күйөөсүнүн кежирлиги үчүн айда-жылда бир келген төркүндөрүнөн уялып отурган Айшерик сыртка чыкты […]

Өмер СЕЙФЕТТИН: Жаз жана көпөлөктөр

Түркчөдөн которгон Урматбек НУРСЕЙИТ уулу 1884-жылы Гёненде туулуп, 1920-жылы Стамбулда өлгөн. Түрк адабиятындагы “түркчүлүк” агымынын түптөөчүсү жана аңгеме жаатынын негиз салуучусу. АҢГЕМЕ Кичинекей салондун кызгылтым өңдөгү калың пардалуу терезесинен сырт тарап жалтылдаган акварель тактасы сыяктуу өтө эле кооз көрүнүп турду. Чайыттай ачык көк асман… Гүлдүү бактар… Уктап жаткандай уч-кыйырсыз мелмилдеген деңиз… Маңдайкы жээкте кызыл-көк, туман каптаган тоолор, коруктар, деңиз боюндагы аппак үйлөр… Бүтүндөй ушулардын үстүндө мифологиялык түштүн нака чындыгы сыяктуу учкан ак чардак үйүрлөрү! Терезенин алдындагы столдо арыкчырай, сары, жашы улгайып […]

Венера БӨЛӨКБАЕВА: Энеке

АҢГЕМЕ Анда башка жерде эмгектенчүмүн. Жетекчим алыскы бир районго он эки күнгө жөнөттү. Ортодо эс алуучу үч күндү кошуп эсептегенде он беш күн, жарым ай болуп калат. Колума эки таңылчак карматты. Ичиндеги баракчаларда бакыйган бир кишинин сүрөтү жана өмүр баяны, эң аягында депутат болсом тигинтем-минтем деген убадалары жазылган. Ал баракчаларды он эки күндүн ичинде район борборундагы ар бир үйгө кирип таратышым керек. Таратып эле койбой, келечектеги депутат болчу кишини мактап-жактап шашылбай, эрикпей баарын түшүндүрүшүм керек экен. Район жактагылар менен алдын […]

Олжобай ШАКИР: Жыт

АҢГЕМЕ Бөкчөйгөн бечара кемпирдин заарканганы – жыт. Ал жыт өзүнүкү, бирок өзүнө кайдан жыттансын, аны эшиктен кирери менен уул-келини, неберелери сезет. Алар босогону аттаары менен кемпирге жийиркеничтүү карап, терезе, балконду ачканга шашат. Үйдө жагымсыз жыт пайда болгонун мурда эч кимиси ачык билдирчү эмес эле, азыр босогону аттары менен «өф-фи-иий» деп турушат. Башкасы башка го, «апа, терезелерди ачып отурсаңыз боло!» дегенди өз жанынан чыккан уулу Медер баштайт… Бечара кемпир кийинчерек ушул кепти көп уккандан жазганчаак болуп бүттү. Медердин энесине жасаган мамилесин […]

Абдыкерим МУРАТОВ: «Чабалекейлер, кайра кайткыла»

АҢГЕМЕ Кемпир бүгүн күндөгүдөн да эрте турду. Таң сүрүлүп, Чыгыш жак жарыгын Батышка карай кууп баратыптыр. Ал намазына жыгылып атып кокусунан эстеп калды. Былтыр ушундай саратанда орозо болбоду беле? Быйыл он күн алдыга жылса, орозонун убагы келип калды го? Ойлоп-ойлоп, качан айт, качан арапа экенин, орозо качан башталып, курбан айт качан өтөрүн эстей албай койду? Жаңыларга окшоп чысланы билсе кана? Балдардан сураса бекен, алар кайдан биле койсун? Айт-арапада өлгөндөргө багыштап, чалына атап куран окуп бата кылбаса болобу, арбагы бата тилеп […]

Топчугүл ШАЙДУЛЛАЕВА: «Чыныгүл»

Аңгеме Алгач жааган кардын  суугу сөөккө өткөн кеч күздө Чыныгүл кемпир уулунун үйүнө кайтып келди.  Ал картайып, такыр ишке жарабай, алы-күчтөн тайып калган эле. Арыктап, сыздап ооруган буттары менен өз босогосун араң аттады. Энесин бир “жалт” карап алган  уулу сыр бербеди, бирок келини ачык эле аны жактырбаганын билдирди: — Акыры келээр жери  биздин үй экен, чалдан чалга тийип жүрбөй энең биз менен эле жашабайбы, кана, эми ошол чалдардын бири муну караганын, эртең өлсө көмгөнүн. —  Келини кемпирге угузуп да, угузбай […]

Топчугүл ШАЙДУЛЛАЕВА : «Кантор катын»

Аңгеме  Эл эчак  кечки тамагын жеп, жатууга кам урганда Зыйнаттын очогуна жаңы гана от жагыла баштайт. Кечки тамакты элден кеч ичкенге бу «кантор катындын» күйөөсү, балдары эбак көнүп бүтүшкөн. Зыйнат кызматынан ар дайым кеч келет, үйүнөн эрте кетет. Ар дайым ишинин көп экенине, оор экенине даттанат, бирок кызматын өлсө таштагысы келбейт. Өмүр бою ушинтип иштеп келет. Ага үйүндөгү бала тарбиялоо, толгон-токой түйшүктөн мурда кызматы өөдө. Өмүрүнүн маанисин да кызматынан көрөт. Зыйнат деп азан чакырып койгон атын Зина деп өзгөртүп да алган. Таң эртең элден […]

Үч эже-сиңди

Татар жомогу Күнү да, түнү да үч кызын кем-каржы кылбай өстүргөн мээнеткеч эне болуптур. Анын ай десе айдай, күн десе күндөй ажарлуу үч кызы бирине бири чабалекейдей окшошуп, тез эле бойго жетет. Кийин биринин артынан бири турмушка кетет. Далай жылдан кийин алардын энеси картайып, катуу дартка кабылат. Анан ал бир күнү өзүнүн жакын курбусундай сары тыйын чычканды үч кызына жөнөтмөк болот: – Курдашым, абалымды көрүп атасың, кыздарым мага тезинен келсин. Энесинин оору абалын уккан улуу кызы:

Топчугүл ШАЙДУЛЛАЕВА: «Долу»

Аңгеме  Дайранын боюндагы кыштакта  жайгашкан элдин турмушу ушу көбүрүп-ташып аккан сууга байланышкан. Ата-бабалары да илгери ушул суу жээгин пааналап отурукташып, шалы эгип тиричилик өткөрүшкөн экен. Шалы суу боюнан башка жакка өспөй турган өсүмдүк эмеспи. Жай ортологон кезде дарыя ашып-ташып, суу боюндагы шалыларды айосуз жутуп, жалмап, ээ жаа бербей, аны эч кандай күч башкара албай калчу. Дарыяга жакын кыштактагы кээ бир адамдардын пейили, мүнөзү да ушул сууга окшоп кетер эле. Суу ашып-ташкан маалда  алтымышка таяп калган Азимкан абышканын байбичеси да «толкуй» […]