Падышанын үч күлкүсү

Тажик жомогу Бир күнү өтүнүч менен келгендердин арасынан те бурчта отурган адам гана падышадан эч нерсе суранбайт. Аны көргөн падыша өз башын сылап койду. А тиги адам таазим эте жүгүнүп, оозун сылады. Падыша өз жүзүн сылады эле, тиги кокосун сылады. Падыша өзүнүн курсагын сылап койду эле, тиги өзүнүн бутун сылады.

Омар ХАЙЯМ

БИЛГЕНДЕН БИЛЕЛЕГИҢ КӨП Перс жана тажик акыны, математик жана философ Омар Хайям Гиясаддин Абу-ль-Фатх ибн Ибрахим 1048-жылы Хорасан эмирдигине караштуу Нишапур шаарында (азыркы Иран, Афганстан жана Түркмөнстандын чеги) туулган. Атасы чатыр жасоочу уста болгон. Анын өмүрүнүн көбү Орто Азия жана Иран, Балх, Самарканд, Исфахан ж.б. шаарларда өткөн. Тарыхчылар ал 17 жашында грек жана араб тилиндеги бардык адабияттарды окуп чыккан жана эске тутуусу күчтүү болгондуктан бир китепти бир нече жолу окуу менен жатка айта алган деп жазышат. “Алгебра жана алмукабала маселелерин […]

Ибн Сина жана орто кылым

БИЛГЕНДЕН БИЛЕЛЕГИҢ КӨП  Өмүр баяны, баскан жолу, жасаган иштери так хронологиялык тартипте жазылып калбаса да Батыш менен Чыгышка бирдей белгилүү болуп, чыгыш элдери табыпчылыктын пири катары Улукман аке аташса, Европа өлкөлөрүндө аны латын транскрипциясы менен Авиценна дешкен. Ибн Сина 980-жылы 16-августта Бухара шаарынын жанындагы Афшана деген кыштакта төрөлгөн. Улуту тажик. Ал учурда Саманилер мамлекети ошол кездеги Мавераннахр, Хорасан, Түндүк жана Чыгыш Иран, Хорезм, Систан, Горган, Решт, Газна, Табарстан деп аталган жерлерге бийлик жүргүзүп турган. Бухара шаары ал мамлекеттин борбору болуп, […]

Эл чыныгы журт башысыз жок болуп кетет

Тимур ЗУЛФИКАРОВ (1936-ж), москвалык тажик акыны ОЙ СЕРП Төбөл болуп туулуш керек. Бул жазуучулук же пайгамбарлык касиеттей эле сейрек касиет. Мен дайыма кайталайм, кайсы бир убакытка чейин эл чоң жазуучусуз деле жансактай берет, а чыныгы журт башысыз жок болуп кетет. * * * Адам жашоосун экономика гана эмес, СӨЗ да аныктайт. СӨЗ ириде империяны жаратса, кайра анын ташталканын да чыгарат. Бийликтер Кудай-таала СӨЗ жаратуу касиетин берген адамдар менен баарлашып турууга тийиш. Чыныгы төбөлдөр чоң таланттар менен тыгыз байланышта болгон. Иосиф […]