Атактуу психолог Эрик Берндин биздин мээ кантип калыптанганы тууралуу ой дүрмөттөрү

Эрик Берндин улуу ойлорунун негизинде жагдайларга терең анализ жаталат. Берндин ырастоосунда – ар бир адамдын тагдырында 5 жашына чейин сценарий түзүлүп, андан кийинки өмүрүбүз ошол калыптанган долбоор боюнча өтөрүн төмөндөгү 10 тезистен баамдасак болот… Сценарий — бул бала кезде эле ата-эненин таасири менен калыптанып бүтүп, өз ирети менен ишке аша турган жашоо долбоору. Бул психологиялык импульс адамды анын каршылыгына же эркин тандоосуна карабай алга карай; анын тагдырына чоң күч менен түртөт. Биринчи эки жылда баланын жүрүм-туруму менен ойлонуусу негизинен энесинин […]

Кыргыз эл жомогу: Булардын кайсынысы чоң? (Балдар үчүн баш катырма)

Алабаш деген чалдын жалгыз карала өгүзү болуптур. Өгүздү дайыма өзү бакчу экен. Күндөрдүн биринде Алабаш узак жолго камынып, улуу баласына: — Сен өгүзгө убактысы менен жем-чөп бергин,- дейт да кичүү баласына болсо: — а сен убактысы менен жетелеп барып сугарып тургун,- деп өзү жүрүп кетет. Алабаштын улуу баласы өгүздүн оозун тындырбай чөп берип турду. Арадан бир жума өттү. Сегизинчи күнү өгүз такыр чөп жебей калды. — Буга эмне болду? Ылаңдап калдыбы? Сен бирдеме билчү белең?- деп сурады агасы инисинен. — […]

Моңгол эл жомогу: Чындыкты айрып билген үч бир тууган

Качандыр  бир үч бир тууган жашаптыр. Алардын жалгыз аты болуптур. Бир жолу алар уктап ойгонгондорунда ортончусу мындай дептир: – Биздин атты уурдап кетишиптир. – Тезирек изи менен кууп жетели,- дептир улуу агасы: — Шашылуунун кереги жок, келгиле, биринчиден чай кайнатып ичкенче, ойлонолу,- дейт үчөөнүн кенжеси. Ошентип алар чай кайнатып  ичишкенче ойлонушту. — Биздин атыбызды  суунун аркы бетине алып кетишти, — деди улуусу бир кезде. — Биздин атыбызды суунун аркы бетиндеги ак боз  үйдө жашаган киши алып кетиптир,- деди ортончусу. — […]

Адеп аңгемелери: Устатка мамиле

Абдыкерим МУРАТОВ «Ыйман, адеп жана маданият» жылына карата Байыркы Гират шаарында ошол жердин өкүмдары Хусейин Байгара өз увазири, атактуу акын Алишер Навои менен атчан өтүп бараткан. Бир убакта алар арык боюндагы кумда ойноп жаткан балага кезигет. Баланын булар менен иши жок. Аны көрө калып увазир-акын Алишер атынан ыргып түштү да, эки колун бооруна алып: — Ассалому алайкум, мавлоно теги! — деп учурашып калды. Баланын болсо дале иши жок, оюнун улантып жатат. Анан Навои да атына минип жолун улады. Буга таң […]

Кайнатасына жаккан келин

Болгар жомогу   Үйүндө бакчасы гүлдөгөн чал болуптур. Бакчасында кайналы толо өсчү экен. А үйүндө жыйырмага чыгып эр жеткен уулу болуптур. Үйлөнтүш керек дейт уулун. «Тарбиялуу, мээнетчил уул өстүрдүм. Эми ага жакшы колукту таап берүү парзым калды. Уулума ылайык колуктуну кайдан тапсам экен?» деп ой басат камкор атаны. Көпкө ойлонуп отуруп, ылаажысын тапты: арабага кайналы жүктөп, кыштакты кыдырып сатмай болду. Алдындагы атын алкынтып айдап, катуу кыйкырык салды кыштакта: – Кимге кайналы керек? Кайналы алгыла! Кайналыны таштандыга айырбаштаймын. Муну уккан катын-калачтар дуулдап […]

Карыянын насияты

Адыгей жомогу Бардар жашаган бир адыгейдин жалгыз уулу болуптур. Атасы өлүм алдында жатканда уулун чакырып минтип айтат: «Сага айтар үч насыятым бар, сен аны өмүр бою аткаргының: эч качан саламды биринчи айтпагының; күндө кечинде таттуу тамактан; күндө эртең менен бут кийим жаңырт».

Баланы туура тарбиялоо жолу

KӨPKӨM ЧЫГАРМАЛАРДЫН ТАРБИЯЛЫК МААНИСИ Балдар көркөм адабияты жаш муундарды ар тараптан тарбиялоонун куралы катары кызмат кылуу менен алардын эстетикалык, нравалык сезимдеринин өсүшүнө жана калыптанышына, образдуу көркөм сүйлөөсүнө, өз ой-пикирин системалуу, туура айтып бере билүүсүнө, эне тилдин байлыктарын түшүнө жана аны пайдалана алуусуна зор таасирэтет. Көркөм чыгармалар бөбөктөрдүн түшүнүгүн кеңейтип, акыл-эсин өстүрүп, алардын ар нерсеге болгон кызыгуу жөндөмдүүлүктөрүн активдештирет.