Конкурска: Кеңешбек Асаналиевдин сынчылык чеберчилиги

№ 9 Чыңгыз Айтматов — Кеңешбек Асаналиевдин чыгармачылык тагдырынын бир бөлүгү, бир бүтүндүн жарымы. Эки улуу адамды тагдыр 50-жылдардын экинчи жарымында жолуктурган. Бул туурасында сынчынын мындайча эскергени бар: “ХХ кылымдын элүүнчү жылдарынын экинчи жарымы мен үчүн кандайдыр бир ыңгайлуу, ал турмак перспективалуу, келечектүү сыяктанып башталды (белгилеген – Э.А.). Көрсө, жашоо турмушта сен өзүң ойлоп таба албаган, тапсаң да орду-ордуна жайгаштырып коё албаган турмуштук шарттарды жана кырдаалдарды тагдыр өзү жаратат окшобойбу. Болбосо, Чыңгыз менен эң биринчи жолу дал ушундай шартта кездешип, […]

Конкурска: Ыр саптарга сереп

№10 Эч болбосо 1-2 сабы эсте калып, кийин кайра окугубузду келтирсе гана ыр жазылыптыр деп айта алабыз го. Төмөндөгү үч башка автордун бирден ыры жөнүндө сөз кылуудан мурун мага абдан жаккан саптарды келтирейин: “Эмне кылсам бул жүрөктү булкунган?” “…таштан бүткөн, асемделген муз менен” “Үй санаасыз, биз күнөөсүз, шаар шамал”. 1. Чаалыккан кыялдар Назгүл ОСМОНОВАнын 2014-жылы жарык көргөн «Чаалыккан кыялдар» жыйнагындагы мыкты ырлардын бири ушундай аталат. Мен бир кушмун канаттары кайрылган, Ишенимден, үмүттөрдөн айрылган. Көздөн учуп көксөгөн көк жээктер, Чоочун, муздак […]

Конкурска: Турар Кожомбердиевдин балдарга арналган ырларындагы бала психологиясы

жана алардын кыял чабыттарынын чексиздигинин чагылдырылышы №4 Деги эле, балага кандай адабият керек?- деген суроо ар дайым кабыргасынан коюлуп турганы турган. Анткени, баланын алдында чексиз кенен да, табышмагы көп ажайып дүйнө күтүп турбайбы! Мына ошол чексиз дүйнөнү кандай адабият өзүнө батырып турарын ким табат да аны балага жетерлик тил менен кантип сүрөттөп, баяндап кайра айтып да, жазып да бере алмак? Мына ушундан белем, балдар адабияты деген эмне, балдарга кандай адабият керек жана аны кантип балага жазып жеткирүү керек?- деген суроо […]

Конкурска: «Өлбөй туруп өлүп көрүү – чоң эрдик!»

№3 Ыр сели каптап турганзаманда жашап туруп,чыныгы поэзиянын үлгүсүндөгү же талабындагы ырларды жолуктуруп калсаң,жан дүйнөңдө кадимкидей майрам болгонсуйт…Анткени,азыркыргыздаыр жазбаган кишини жолуктуруу кыйын болуп калды. Интернеттегиар түрдүүаталыштагы социалдык тармактардан,мезгилдүү басылмалардан,жаңы басылган китептерденбелгилүү жана белгисиз авторлордун ырлары жайнап чыкты,чыгып да жатат. Бул жакшыбы-жаманбы,мезгилөзү таразалап берер деп,өзүбүздүжубататуралы…. Күлкүгө суз,күйүткө суз,жашка суз, Күн өткөрүп сенсиз,ансыз,башкасыз, Жашап келем жашап болбос калаада Кол чатырсыз,үй дарексиз,акчасыз… Китептин баш сөзүнөн кийинки ушул төрт сап ыр автордун өзү жөнүндө кабар берет. Адамдыбирде кубантып,бирде көңүл чөктүргөн күндөлүк нерселерге“күлкүгө суз,күйүткө суз,жашка […]

Палестин эл жомокторунан: Чабалекей жыланды кантип алдады

Кайсы бир заманда, узак-узак жылдар мурда Шайтан жаман жүрүм-туруму үчүн жаннаттан куулат. Бир күнү Шайтан кайра  жаннатка кантип баруунун амалын ойлой баштады. Ал көңүлү чөгүп, бир кыйла убакыт отурду. Анан тегерегиндеги айбандар менен сүйлөшүп, ага жаннатка киргенге жардамдашчу бирөөнү издеди. Ары карап, бери карап отуруп, Жыланды көрдү да “буйруса, эми жолум болот окшойт” деп ойлоду. Жылан Шайтандын сөзүн кунт коюп угуп турду. “Мен билем, сен үчүн кыйын эч нерсе жок, Жылан. Ошон үчүн мен сенин тишиңе отуруп алсам, эмнеге болбосун? […]

Назым ХИКМЕТ: Бурхан жана даанышман карыя жөнүндө жомок

Менин уулума экинчи жомок Балам, качандыр бир мезгилде, кайсы бир падышалыкта, кайсы бир мамлекетте ак сакалдуу киши жашаптыр. Ал эң боорукерлердин эң акылманы, эң акылмандардын эң эле боорукери болот. Бул ак сакалдуу даанышман жашаган өлкөнүн эң чоң шаарындагы эл агымы көп аянтта асыл таштардан жасалган көзү оттой жалтылдаган, чачы таза күмүш, тулку бою таза алтын жана кишинин боюнан миң эсе бийик бурхан орнотулат. Бул эң боорукерлердин эң акылманы, эң акылмандардын эң боорукери болгон сакалы куудай ак данышман кишинин эли өз […]

Назым ХИКМЕТ: Үч жигит жөнүндө жомок

Менин уулума биринчи жомок Балам, бар экен, жок экен, дүйнөнүн үч жак четинде, бири биринен алыста, бир курактагы, бойлору да тең үч жигит жашаптыр. Дүйнөнүн үч жак четинде, бири биринен алыста жашаган жигиттер эч качан бири бирин көрбөптүр жана бири бири тууралуу угушпаптыр дагы. Балам, дүйнөнүн үч жак четинде жашаган жигиттер бир жылда, бир күндө жана бир саатта туулган журтун калтырып, Өлбөстүктүн ташын издеп жөнөшөт. Укканга караганда, алар Өлбөстүктүн ташы эчендеген тоолордун жана өрөөндөрдүн ары жагындагы кан толгон кудуктун ичинде […]

Азкен АЛТАЙ: Косметиканын кудурети

АҢГЕМЕ Экинчи баламды төрөгөндөн бери аялыма көңүлүм толбой жүрөт. «Кыз кезинде бары жакшы…» дегендей, азыр айрым кыймыл-сыймылы олдоксон көрүнүп, шарт этме жаным анысын айта салсам, эларалык деңгээлдеги «нота» алмашмай жагдайга да жетип калдык. Мурдагы «жаным-күнүмдүн» ордуна «эй, сен…» деп баштасам, ал «эй, желмогуз…» деп баштала турган демейдеги «маданияттуу», «акылгөйлүк» мамиле калыптанды. Албетте, жеңилгениңди сезгениңде көңүлүң аза түшөт экен. Мына ушунун баары жутуп жиберчүдөй сулуу бир келиндин коңшу батирге көчүп келгенинен бери ого бетер оркое түштү. Түгөттүкү, бу акындар: «сүйүү деген […]

Саид АХМАД: Кыштан калган каргалар

Өзбек эл жазуучусу Саид Ахмад Хусанходжаев 1920-жылы 5-декабрда Ташкент шаарында туулган. Бир нече романдардын автору. Өзбекистан эл жазуучусу. Өз чыгармаларын Саид Ахмад деген адабий псевдоним менен жазган. Ал 2007-жылдын 5-декабрында 87 жашында Ташкент шаарында жарык дүйнө менен коштошкон. АҢГЕМЕ Насипжан үйүнөн узагыраак жерден машинеден түшүп калды. Дарбазасынын алдында эки «Жигули» токтоп туруптур. «Ким болду экен? Жоктоп келчү жакындарым деле жок эле, тынччылык бекен? Иши кылып тынччылык эле болгой экен», — деген кабатыр ойлор менен астана аттады. Зайыбы чарпаяда коомай отура […]