Олжобай Шакир: Жээнбеков желин чыгарган режим

Тарых баарына өз баасын берери – турган иш. Ал качпайт. Тек, учурга кимибиз кандай баа беребиз – бирибизден бирибиз өөн издебейли. Президент Сооронбай Жээнбеков албетте, Михаил Саакашвили же Владимир Зеленский, Никол Пашинян сыяктуу жаңы генерация муунундагы саясый жол башчы эмес. Ал киши тоталитардык режимдин тарбиясын көрүп өскөн муундун саясый кадры. Ошентсе да… Кээде тилектеш, санаалаш достор чогулсак, биз да Кыргыз бийлигин Саакашвили же Пашинян, Зеленский сыяктуу демократиянын маани-маңызын, баркын, баасын терең түшүнгөн адам башкарса кана, аттиң… деп кыялга батабыз. Ар […]

Олжобай Шакир: Тоголок каттын автору

АҢГЕМЕ Турмуштун өзүнөн алып жазылган чыгармалар болот. Бирок аны ким канчалык көркөмдөп жазары мага белгисиз. Тек бүгүн адаттагыдан башкача мазмундагы аңгеме баштап отурам, урматтуу окурман. А оң каарман, терс каарманды өзүңүз ажыратып алыңыз. Мага бул аңгемени көркөмдөп жазуунун деле анчалык кажети жоктой сезилет. Тек, болгонун болгондой баяндап бергенимде кеп. Анткени бүгүнкү биз жашаган коомдун жийиркеничтүү бул көрүнүшүн көркөмдөгөндө не, шөкөттөгөндө не… Электрондук почтама кат келди жакында. Ал катты сиз менен бирге окуйлу эмесе. Кептин тузу ошондо. Кат маминтип башталат: «Урматтуу […]

Олжобай Шакир: Көк чай

Ордолуу Оштун Сулайман-Тоосунда чоор сыбызгытып тургандагыбыз… АҢГЕМЕ – Ах-ух-ах… Вай жыргал, жыргал! Вах-вах-вах! Чап, чап дагы. Ой өркөнүң өссүн! – мончонун буусуна моокуму кана ыракаттанган Айып жонуна шыпыргы чабылган сайын алкай берди кичипейил бозуланды. Тердеп-кургап чаап атат бозулан ансайын. – Жыргатпадыңбы тим эле. Өмүрлүү бол, ананайын. Ысык буудан чыгып, муздак сууга чайкады боюн. Бассейнге секирди. – У-ау, жашоо керемет. Уу-ху-ху, – муздак бассейнге дельфинден бетер сүңгүп сүздү. Башы суудан чыккан сайын анын «Уу-ху-ху!» дегени мончону жаңыртып, муздак суудан ичиркенип отургандардын […]

Олжобай Шакир: Кошоктошкон кош саптар

Кыргызстанда баарысы бар, дурус жер, Туалет гана таппайт байкуш туристтер. ♦ ♦ ♦ Шейх-банкирлер берген үчүн санап пул – Шектүү бизде молдолор көп арапкул. ♦ ♦ ♦ Көйрөңдөнүп кийген суусар тебетей, Көңдөйлөрдү көрсөм жиним келет эй! ♦ ♦ ♦ Таалайыбыз ушубу – тойкана, мечит жайнаган, Тамадалар, таксырлар тотукуштай сайраган. ♦ ♦ ♦ Кемпайбыз биз – кен казган тоосу ууланган, Кемпайбыз биз – кен байлыгы уурдалган. ♦ ♦ ♦ Алкаш болуп жүрүп мурда сапсыйган, Азыр көрсөң, таксыр көбү саксынган. ♦ ♦ […]

Олжобай Шакир: Театрлар сөөк чыккан жайга айланды

Маркумдар үчүн эмнеге мечит эмес, театр жайлары сөөк узатаар ыйык жайдын милдетин аткарууга тийиш?! Өмүрү театрга басып барбаган, өмүрү театр босогосун аттабаган чоңдор көп бизде. Көбү өздөрүн өздөрү “эл жакшысы” эсептешет! Бирок алардын айрымдарынын көзү өткөндө сөзсүз Абдылас Малдыбаев атындагы опера-балет театрынан же Токтоболот Абдымомунов атындагы Улуттук драма театрынан сөөгү чыккан көрүнүштөр арбыды. Бул тенденция бара-бара коомчулукта кадыресе көрүнүшкө айланды. Айтор, искусство храмы эсептелген маданий жайлар “похоронное бюронун” кызматын көрсөткөнүнө көндүм мамиле кылганыбыз туурабы же жокпу – коом талкуусуна сала […]

Олжобай Шакир: Эл жетилбесе, элитаң кайдан чыгат?

«Биз, улут тургай коом катары калыптана албай келебиз». Алым ТОКТОМУШЕВ Кыргызстандын саясатында кадрдык кризис калктын көкөйүнө көк таштай тийип бүткөн эбак. Кайсы бийликтин тушунда болбосун чоңдорго элдин тиши кычырап турат. Ак үй, Көк үйдөгүлөрдөн чекеси жылыбаса да, үмүтү канча жолу сууса да – эл тагдыры ошолорго байланып калгандай… Эмнеге? Кантип? Адегенде элита боюнча түшүнүгүмдү кыргыздын жалпак тилиндеги ачыткы менен аллегориялаштыргым бар. Мүмкүн азыркы жаш муундун көбү ачыткы жөнүндө түшүнүктөн алыстыр. Биз бала кезде азыркы кытай өндүрүшүнүн аркасы менен турмушубузда кеңири […]

Олжобай Шакир: Ажонун саясый эрки

“Эл – бул талаадагы чөп, падыша болсо – шамал: шамал кайда ыргаса, чөп ошол жакка жапырылат”. Конфуций Эң жаманы олку-солкулук эмеспи. Болгондо да өлкө тагдырын чече турган ажонун учурдагы саясый эркинин бошоңдугу. Тарыхый мүмкүнчүлүгү колунда турса да аны пайдаланууга эрки жетпей, чечкиндүү кадам шилтөөдөн кылчактап, өлкө тагдыры үчүн батылдык мүнөзүн көрсөтө албай турганы кейиштүү. Убакыт-мезгил кечеңдикти кечирбейт. Оомат – оома… Агер ала кушту атынан атасак, Сооронбай Шариповичтин буга чейинки саясый сапарындагы тажрыйбасынан карасак деле; сүрмө топ көпчүлүктөн алдыга суурулуп чыгып, […]

Олжобай Шакир: Өз кадырыбызды качан көтөрөбүз, кыргыз!

Ит жылында кетирген итчилигибиз көп болду, бирок ага сөз короткум жок. Ийгилик жайын кеп кылып, изги ишке сөз арнагым бар. Жыл тогошор мезгили келип тургандан улам, “Изги иштерди аткарууга өзүм эмне кыла алдым, өзгөлөр эмне кылууда?” деген собол коюп көрсөм, жаратмандык иштерге келгенде жакшылыктын жарчысы аз болуп тургандай. Коомчулуктун көңүл чордонундагы уу-дуу кептер турмуш агымынын эң үстүндө ансыз да көбүрүп-жабырып сыртына чыгып турат экен, ал эми улуу сөзгө алынар саамалыктарчы? Көөнө кыргыздын байтактуу тарыхында жазма маданиятыбыздан ажыраган учурлар көп болуптур. […]

Олжобай Шакир: Менин Жаңы жылдык жомогум

Илгери-илгери дегендин көбү жок бүгүн. Илгери дегендин баары сансыз жомокко айланып, ошо илгери болгондун баарына терең акылмандуулук төнүп, бүгүнгө дейре жашайт экен. Жаңы жыл деген майрам да те илгеркиден бүгүнгө чейин бүтпөс жомокко айланыптыр. Ага балдар да, чоңдор да ишенет имиш. Илимдүү-билимдүүсү да, караңгы түркөйү да Жаңы жыл деген жомокко абыдан ишенип алышкандыктан, баарынын ишеничи жылыга таш каап келет экен, бурадар! Ар адам ишеним, үмүт, каалоо, тилегин артып: Жаңы жыл менен кошо жаңырам; жаңы ийгиликтерди жаратам; жаңы досторду күтөм; жаңы […]

Жулунган журналисттердин озуйпасы

«Журналистика – чоң күч. Анын күчү дамбаны бузган суудай баарын ойрондойт. Ээн баш журналисттин калеми да бүлдүргөндөн башкага жарабайт«. Махатма ГАНДИ Улуу саясый ишмер, улуу ойчул Махатма Гандинин бул айтканына кыргыз бийлиги да, кыргыз журналистикасы да көңүл бөлбөй келет. Чын-чынында коом, дегеле жалпы дүйнөлүк саясат – журналистиканын эбегейсиз зарылчылыгы менен жүргүзүлөрүн терең аңдасак кана! Эпиграфтагы накыл кептин биринчи бөлүгүндө, албетте, күчтүү журналистика дамбаны бузган суудай зор таасирге ээ болгондуктан, дүйнөдө болуп жаткан ийгиликтердин эч бирин маалыматтык жеңиштин ролусуз элестетүү мүмкүн […]

Олжобай ШАКИР: Дамбалчандарды даңазалаган саясат жүрүүдө

Президент Сооронбай Жээнбеков өлкөдө мечиттердин саны мектептерден көп болгонун жакшы көрүнүш катары сыпаттаганы – журт башынын ой жүгүртүү деңгээлин дадил жылаңачтады. Агер президенттин турмушта тутунган философиясы ушул болсо, сыягы, Кыргызстанды жакынкы жылдарда прогресс эмес, регресс күтүп турат. Президенттин айтканын ким кандай кабыл алды, билбейм, жеке мен, С.Жээнбековдун бул айтканын – мектептердин ролун төмөндөтүп, билимдин кутуна шек келтирип, а мугалимдердин абыроюн чала молдолордун алдында басынткандай кабыл алдым! Ансыз да өлкөнүн эгемендик жылдарында мугалимдердин беделине доо кетип, кадыры кемип, эмгеги бааланбай калган […]

Олжобай ШАКИР: Акбар Кубанычбековдун ырларындагы оркойгон кемчиликтер

Макаладагы Акбар Кубанычбековдун ырларынын тегерегиндеги сөз бир гана А.Кубанычбековдун өзүнө тийешелүү эмес, бүгүн аны менен үзөңгүлөш келаткан жалпы эле ыр ышкыбооздорунун дээрлик көпчүлүгүнө мүнөздүү мүчүлүштүк экенин окурман журтуна башынан эскерте кеткенибиз ийги. Адегенде Акбардын төмөндөгү ырлары кантип сынга кабылып калганы туурасында учкай кеп кыстара кетели. Адатта, жаш калемгерлер менен карпа-күрп кезигишкен жерден алардын ыр же аңгемелерин дароо эле «РухЭш» сайтынын дарегине жөнөтүүнү кулак кагыш кылып келем. Арийне, өзүңөрдүн эң мыкты делген чыгармаларыңарды жөнөткүлө дейм. А.Кубанычбеков менен да бир аз күнчө […]

Олжобай ШАКИР: Төрт сапка сыйган өмүр

«Гений качан болбосун өзүнө көңүл бурдура берет«. Клод Адриан ГЕЛЬВЕЦИЙ 34 жашында автокырсыктан өмүрү кыйылган Жоомарт Бөкөнбаевдин көөдөндү көсөп өткөн береги төрт сап ырына көңүл төшөдүңүз бекен, окурман! Абай Кунанбаевге арналган төрт сапка не деген чулу ойду жашырганын чогуу карасак дейм? Абайга Сар арканы турак кылып, Шамал менен көчүпсүң. Кун жетпеген чечен булбул, Кумда сайрап өтүпсүң. Улуу ойчул Абайдын байлоосу жок шамал менен кумда сайрап өткөн өмүрүн; кургур Абайдын кун жетпеген чечен булбул экенин; шаалуу акын Абайдын шамал менен көчкөн тагдырын […]

Олжобай ШАКИР: Тамырымды зыркыраткан Жерге-Тал (1-макала)

Өткөн жылдын этегинде «Унутта калган өрөөндүн муңун» жаздык эле. Андагысы Ак-Шыйракка болгон сапарыбыз болучу. Бул мерте Жерге-Талга аттандык. Жерге-Тал сапарыбызды деле «Унутта калган өрөөндүн муңу» десек куп жарашмак, бирок «Тамырымды зыркыраткан Жерге-Тал» деп атадым бул сапарыбызды. Экөө тең үндөшүп туру. Сапарыбыздын жөнү ошондой болду, азиз окурман… Негедир уюштуруу иштерибиз башынан шыр кеткени менен арты тоскоолдукка учурады. Ал тоскоолдукка Тажикстандын чегарасы менен бажы тосотунан кабылдык. Кыргызстандан жүктөнүп бараткан 1,5 тоннага чукул китеп-белектерибиз Тажикстандын бажыгерлери үчүн бомба көрүндү белем, аргабызды түгөтүп түшүргүлө […]