Сагындык ӨМҮРБАЕВ: Канаттуу жигит

АҢГЕМЕ Өнөр, бакыт жөнүндөгү өткөндөгү адамдардын түшүнүгү түштөй, анчейин көргөн түштөй гана бүдөмүк бүлбүлдөп, өнөрлүү, бактылуу болуу жөнүндөгү алардын таттуу тилеги кыйкырса үн, сунса кол жеткис күлүк кыялдай элес-булас, жарк-журк этип жеткирчү эмес. «Өнөр, бажыт» деп кылымдар бою таңдайы так катып өткөн ата-бабанын таттуу үмүтүнө алардын күлүк кыялы, тунук оюнан жаралган «Учуучу килем» өңдүү жомоктор айгак экени айдан ачык ко. Албетте, өткөн ата-баба «Учуучу килемди», «Сыйкырдуу күзгүнү», «Жер тыңшарды» күлүк кыялынан, тунук оюнан өздөрү жаратып, өздөрү айтып, өздөрү угуп: «атаганат […]

Сагындык ӨМҮРБАЕВ: Айылдын балдары

АҢГЕМЕ Капчыгай өрдөгөн жүктүү машина таш мойнокту айлана берип тык токтоду. Кабинанын сол жак каалгасы ачылып, андан бери тура калган марчайган улан бери үстүндөгүлөргө колун жаңсай боюрду: — Жаткыла! Көмкөрөңөрдөн сойлоп калгыла!— Кузовдо жаймаланган арпа, арпа үстүндө тигиге теңтуш эки бала бар эле. Муну угаары менен бири-бирине көз кысып кымың күлгөн экөө арпага катар сойлошту. Убада ушундай эле. Күнү кечке машина тосуп, чарчап суй жыгылганда мына ушуга жармашкан балдар. Эртелеп жол боюна чыккан булар жогортон чаң көрүнгөн сайын дыр коюп […]

Сагындык ӨМҮРБАЕВ: Акыл-эстин дарыгери

АҢГЕМЕ Алашалбырт. Көктөм кечи кыштак үстүндө далайга момурап турду да эртеден чуу салып жүрүп, мына азыр гана үйлөрүнө тараган балдар менен кошо жашынып көрүнбөй калды. Жаратылыш мемирей түшүп, бир оокумда жанды-жаныбарлардын тынч уйкусун күзөткөн коңур түн үргүлөп жатты. Ушу тапта аптыга чыккан аялдын үнү коңур түнгө бир тийип, уйкудагы кыштак кулак түрдү: — Бала жоголду-у! О, балам жок, журт! Таң аткандан барбаган жерим калбай!..— Бул үн кыштактын бирде башынан, бирде аягынан чыгып эл ойготуп жүрдү. Ушу бала жоготкон аялдын жанында […]

Сагындык ӨМҮРБАЕВ: Жол (шедевр)

АҢГЕМЕ Андан бери ашык-кеми жок кырк жыл өтүптүр. Жылдын ушу маалы, а түгүл так ушул ай боло турган. Асынган китеп баштыгым жанымды сабап, таңынан мектепке чуркап бараткам. Кыштактын баш жагынан кишилердин бак-бак сүйлөшкөнү даана угулду: — О, бу… качан жол жүргөн турасың? — Куда кааласа, ушу бүгүн аттансамбы деп… Жол жүрө турган менин таятам. Ал өзүнүн Чүйдөгү жек-жаатына барам деп камынганына мына үч дем алыш болду. Атын жемдеп, жабуулап, үстүнө чымын кондурбай… Башта тиги тоодогу кудуктан мен минип барып сугарып […]

Сагындык ӨМҮРБАЕВ: Чоочун киши

АҢГЕМЕ Жайдын аптабы. Шаардын четиндеги чоң бак. Күндө жалгыз келем да кыбыр эткен жан жок бир кычыкка кирип, кечке көргөн-баканым — китеп. Ээндеп экзаменге даярданам. Мына, кеч кирди. Өзүм чарчап, өзөгүм үзө тартканда ордуму калтырып үйдү карай… жо, бактын ичиндеги ашканага бурулдум. Бейкут бактан бетер ашкана да ээн экен. Ээн дегеним, такыр жан жок эмес, шаардын ашканаларындай опур-топур жок. Ак кийинген сатуучу, анан тетиги бурчта жалгыз киши. Кишинин үстү-башы жүдөө. Эшикте күн ысып турса, көөнөргөн көрпө тумагы менен эски каракүл […]

Сагындык ӨМҮРБАЕВ: Жубайлар

АҢГЕМЕ — Жетим жетилиптир! Анан калса, адамда жок өнөрдү үйрөнүп алганын кара, капырай-э! Уул да уул! Ата баласы! Ыраматылык Чылакем…— деп оңдонуп отурган сары тончон чал, оо илгери көзү өткөн анык атасынан кеп козгой кетти: — Бо, биздин Кочкор боорунда ырысын жерден тилеген баба дыйкан экөө болсо, ошонун бири так ушунун атасы — Чылабай дээр элем. Мал ээрчип, тоо кезип кеткен бир айыл элди илгери жалгыз Чылабай бакчу дан менен. Өгүздөрүнө кошкон буурусун менен тешелеп жер айдап, күзүндө дөбөлөп кызыл […]

Сагындык ӨМҮРБАЕВ: Көчкү (шедевр)

АҢГЕМЕ I Кар тунган тоо арасы кулак-мурун кескендей жымжырт. Коктулар мелт-калт, адыр-белестер аппак, жумуру. Тик чоку ак шамдай созолонуп, анын боорунан кеткен көчкөдөй будуң-чаң түшкөн буурул булут бар: а балким көчкүдүр?.. «…А балким булут эмес көчкүдүр?» — өзүнчө ушинтти ошо тушту тиктеп турган Акбаев. Тоодон каа жан, каа мал көзгө чалынбайт. Мал-жан түгүл канаттуунун үнү кана?! Айтор, тирилик, тири-жандыктын баары бир жакка жер ооп кетип калгансыйт бул чөлкөмдөн. Тири жандык түгүл тоо көркү – жапалак арча, караган-бута кана? Жандуу-жансыз жамы […]