Абдыкерим МУРАТОВ: Кеңеш бийлиги жана Токтогул

Бир кыйла кызыктуу темалардын бири – Токтогулдун 1917-жылы Петроград шаарында жеңип чыккан Совет бийлигин кабыл алышы. Көпчүлүк булактарда, алар советтик мезгилде жазылган, Токтогул жаңы бийликти […]

Абдыкерим МУРАТОВ: Курманжан датка Токтогулду бошотуп алганбы?

Токтогул Сатылганов менен Курманжан датканын байланышы да бир катар адабияттарда, көркөм чыгармаларда чагылдырылып келет. Алардын орчундуусу жана кыйла талаштуусу Т.Касымбековдун «Келкел» романы. Албетте, ал көркөм […]

Абдыкерим МУРАТОВ: Токтогулдун динге мамилеси же акынды кантип атеист кылышкан?

Токтогул тууралуу советтик идеологиянын дагы бир ойлоп тапканы аны атеист кылып көрсөтүү. Токтогулдун атеизми окуу китептерине чейин кирип, мектеп окуучуларынын кулагына кумдай куюлуп, анын «Үч […]

Абдыкерим МУРАТОВ: Токтогул абактан качканбы же бошотулганбы?

Бул маселе көптөгөн изилдөөчүлөрдүн башын катырып келет, 1988-жылы Ж.Таштемиров «Током Сибирден качан качкан» деген макаласын жазат[1]. «Баскан жол» деген эскерүүсүндө Калык Акиев Тытты-Сай деген жердеги […]

Кайдан чыкты «Кандай аял тууду экен, Лениндей уулду?»

Б.Кебекованын мындай деп жазганы бар: «Совет бийлиги учурунда Токтогулду көтөрүү үчүн аны орус революционерлеринин алкагында саясый көз карашы калыптанып, замана-заңдын өзгөрүшүн кыргыздарга ала келген революционер, […]

Абдыкерим МУРАТОВ: Токтогулдун ырлары түзөтүлгөнбү?

Элде ушул күнгө чейин эле биз 80 жыл окуп жана окутуп келген Т.Сатылгановдун айрым хрестоматиялык ырлары жасалма, аларды Ж.Бөкөнбаев саясатка ылайыктап жазып чыккан деген пикир […]

Абдыкерим МУРАТОВ: Акын качан туулган?

Ж.Бөкөнбаев жазат: «1860-жылдын күзүндө Сатылгандын кара алачыгы кубанычка толду. Бурма эркек төрөдү. Сатылган колундагысын аябай бешик той берди да, «Балдарым токтобой жүрчү эле, бул уулумдун […]

Абдыкерим Муратов: Такталбаган Токтогул (Адабий-тарыхый изилдөө)

А.В.Затаевич жер муштап калганда… Чынында Токтогул Сатылгановду биздин коммунисттик партия дурус эле көтөрмөлөмүш болгону менен терең карап көрсөк андай дале эмес экен. Кеңеш өкмөтүнүн он […]