Үмүт КУЛТАЕВА: Экзистенционалдык саптарда жашаган Тургунбай Эргешовдун акындык тагдырына ой-сереп (2-макала)

Тургунбай Эргешовдун 70 жылдыгына карата  Тагдыр концептин изилдөөчү М.Эпштейн[1] адамдын өмүрүндө болуучу окуяларды үчкө бөлөт: адам тагдырга таасир этүүчү кыймыл-аракетти өзү жасайт – кыймыл-аракеттин, кырдаалдын субъекти; адам тагдырга таасир этүүчү окуяга кабылат (каш-кабактын ортосунда пайда болгон кырсык, күтүлбөгөн утушка ээ болуу же утулуу, күтпөгөн жерден дөөлөткө ээ болуу же орду толгус жоготууга учуроо, кокустан жолугушуу, ооруга чалдыгуу ж.б.) – түзүлгөн кырдаалдын объекти; адам окуянын субъектиси да эмес, объектиси да эмес, болмуш кайсы бир мыйзам ченемге ылайык өзүнөн-өзү жаралат, адам ага […]

Садык АЛАХАН: Казыбектин замана жөнүнтөгү ырлары

Замана, заман көйгөйү жөнүндө Казыбек казалчы да бир топ жүрөк-жүлүнгө жетээрлик деңгээлде ырдап кетиптир. 1929-жыл Казыбектин өмүрүндөгү эң бурулуш жыл эле. Эгерде буга чейин капаздагы булбулдай болуп Жараткан берген шык-жөндөмү үнүнүн болушунча бийик чыкпай келип (анткени, атасы Мамбетимин уулунун эл алдында “дубана кейиптенип” ырдап жүрүшүнө катуу тыюу салып койгон болчу), эми гана эркиндик алып канатын кеңири жайып күүлөнөйүн деп турса, пенделик тагдыры минтип азаптуу бурулушка тушугуп, башына кайгы-муң түштү. Мындай окуя ырчынын бүт жан-дүйнөсүнө эбегейсиз катуу таасир этип, кечээги менен […]

Аким КОЖОЕВ: Сүйүүдөн бүткөн бир жомок

АҢГЕМЕ  — Байке, сизге эмне болду, деги тынчылыкпы? – деди өлүкканага эшиктен кирип келген Бекиш Григорийдин көзүнүн жашы суудай агып жатканын көрүп катуу чочуп. Мына экөөнүн чогуу иштегенине беш жылдан ашты, ал бир да жолу Григорий байкесинин жаш чыгарып ыйлаганды мындай кой, көздөрүнүн жашылданганын көрө элек. Демек, бир жакынынан айрылган экен да деп Бекиштин көкүрөгү заматта коркунучка толуп чыкты. «Кимиси болду экен – аялыбы же уулубу? Алардан башка жакыны барлыгын айткан эмес эле… Кудай жамандыгыңды көрсөтпө… деги не деп турам?» […]

Маркум акын Азада Бегимкулованын сиңдиси менен маек

“Таланты жок акын болот, тагдыры жок акын болбойт” демекчи, табигат аянбай кудурет-шыгын берип, бирок ошого жараша кыска өмүр тартуулаган аздек акын Азада Бегимкулованын оттой ысык ырларын кимдер укпаган? Жакында акындын сиңдиси Сабира Бегимкуловадан эжесинин эч жерге жарыялана элек жаңы ыры табылганын угуп, бир чети ал ырды окурманга тартуулаш үчүн, экинчиден Азада Бегимкулова туурасында баарлашуу үчүн борбордун Ак-Өргөө конушуна жол алдым. — Биз сегиз биртууган болуп, сегизибиз бир ата, үч аялданбыз. Эжем туулган жылдары атам облфиндин, облвоенкоматтын башчысы сыяктуу чоң кызматтарда […]

Садык АЛАХАН: Талант жана Бийлик

же сүрөткер менен өкүмдардын карым-катыш мамилеси жөнүндө Көркөм текст жана коом. Сүрөткер жана өкүмдар. Талант жана бийлик. Адам баласын ар качан ойго салып келген бул кош катар түшүнүктөр айрыкча соңку жылдары, тагыраак айтканда, жетимиш жылдан ашуун өмүр сүргөн коммунисттик идеологиянын, бул идеология жараткан большевиктик бийликтин кулашы менен өзгөчө кеңири колдонула баштады. Анан да ошол жапжалгыз идеологиянын курмандыктары болушкан Калыгул, Молдо Нияз, Арстанбек, Молдо Кылыч, Алдаш Молдо, Коргол, Казыбек, Нурмолдо, Молдо Багыш, Осмоналы Сыдык уулу, Белек Солтоноев, Сыдык Карачев, Касым Тыныстанов […]

Талант тагдыры: Чыңгыз менен Керез

Сөз өнөрүнүн устаты, улуттун сыймыгы болгон Чыңгыз Айтматовдун байбичеси Керез эжеге бир жолуксам, айтылуу жазуучуга айтылуу кыздардын бири болгон даңазалуу аялзатын өз көзүм менен көрүп жазсам деп дегдеп жүргөм. Мына эми журт атасынын амандыгын тилеп, элинин атын чыгарган сейрек жаралуучу адам экенине ыраазы болуп, акыркы мүнөтүнө чейин жаман айтпай, бешенеге жазганына ынанып, жалкы өмүр сүрүп келаткан бул байбиче мага умай энедей таза, ыйыктай сезилип алдымда отурду… “Чын өмүрдү Чыңгыз менен өткөрдүм, ал сүйүүмдү Чыңгыз дагы жазалбас…” Ушундай тема коюлган эскерүүмдү […]