«Азаттык» берүүсүнөн: «Кош канат» — наристе кыйган нике

Белгилүү жазуучу Олжобай Шакирдин “Кош канат” аңгемеси 2012-жылы жазылган. Чыгармада жаңы кылымга туш келген кыргыз жашоосу, жалгыздыктан тажаган эки кошунанын табышып алышы алдыңкы планга чыккан. Күтүүсүз, экинчи жагынан терең ойлонууга “жем” таштаган чыгарма окурманды кайдыгер калтырбайт. Кыргыз аңгемесинин классикасынын бул жолку берүүсү Олжобай Шакирдин “Кош канат” аңгемесинe арналат. Жүрөк дүк-дүк Оболу окурмандарга китепкөйлөрдүн өзгөчө кызыгуусун жараткан аңгеменин сюжетине токтолуп, андан соң чыгарманын маани-мазмунуна сыйган автордук идеянын чоо-жайын чечмелей кетсек. Адегенде “Кош канаттын” сюжетинин ушунчалык динамикалуу, анан да кол менен кармап көрсө болчудай […]

Топчугүл ШАЙДУЛЛАЕВА: «Гапкана»

ЭССЕ Биз бала кезде кыштын узун түндөрү айылыбыздын эркектери чогулуп алып «гап» жешчү. «Гап» — «кеп» деген эле сөздүн Баткен диалектисинде айтылганы, демек, кеп жешчү. Гапка эркектер гана катышат. Гап жегендер кезектешип «гап салышат». Салганда кандай, ошол гапкана деп тандалып алынган үйгө бардык керектүүсүн көтөрүп келип палоо басат. Ал палоо жөнөкөй эмес, «хан-төрө» палоо болуш керек, башкача айтканда таза куйрукту эритип, койдун этин кошуп девзире гүрүчкө басылат. 20-30 эркек кезектешип күн сайын кечинде ушундай палоо жешет. Эртең менен казанда калып […]

Топчугүл ШАЙДУЛЛАЕВА: План

АҢГЕМЕ Ошол жылы да мурунку көп жылдардай “Москва” колхозунун эт планы толбой калды. Колхоз жетекчиси партиянын райондук комитетинин бюросунда малчылар менен жакшы иш жүргүзө албагын үчүн сөгүш алды. Бюронун чечими менен планды колхозчулардын эсебинен толтурууга ага бир апта убакыт беришти. Район борборунан жүзүндө кан-сөлү жок бозоруп чыккан раис үйүнө барбай түз эле конторуна келди. Ар бир айылды башкарган бригаттарын жыйнады. Бюродо өзү кандай тил укса, бригаттарын да дал ошондой тилдеди: — Сөгүш, жолдош Кадырбек, сизге сөгүш, эӊ төмөнкү көрсөткүч сиздин […]

Топчугүл ШАЙДУЛЛАЕВА: Колхоз

«РухЭш» сайтынын туруктуу авторлорунун бири, таланттуу жазуучу Топчугүл Шайдуллаеванын «Кызыл өрүк» (колхозчу) аттуу аңгемелерден жана эсселерден турган китеби басмага даярдалууда. Аталган китеп негизинен большевиктик бийлик орноткон колхоздоштуруу доорун чагылдырган аңгемелер циклинен турат. Сөз учугун автор өзү төмөндө билдирет… Автордон Бишкек — Баткен жолунан биздин айылга бурула берген жерде узунунан кеткен чоң өрүк бак бар. Бул бак бир мезгилде “Москва”колхозунуку болгон. Колхоз өз аймагында өрүкзарларды көбөйтүү планын аткаруу үчүн суу жеткен жердин баарына өрүк көчөттөрүн тегиз отургуза баштаган эле. Анан калса […]