
Искендер Азиядагы мүлдө аймакты чаап, кыйратып, багындырып келатып, Персияга кирет. Түмөн аскерин мамлекет чегине токтотуп:
— Талабымды айткыла. Текке кан төгүлбөсүн. Ордосун, аскерин, казнасын, аймагын өткөрүп, багынып берсин. Курун мойнуна салып алдыма келсин! — деп Персия падышасы Дарийге элчилерин жөнөтөт.
Дарий:
— Тең көргөндү теңирим сүйүптүр. Жарым падышалыгымды, жарым казнабайлыгымды, жарым аймагымды алсын! — дейт элчилерге.
Анда Искендер:
— Мен жарты киши эмесмин. Бүтүн кишимин! Хандыгын бүтүндөй чабам, байлыгын бүтүндөй алам. Персилер катындарын жарым-жартылай сүйөбү? — деп аскерин каптатып, элин, жерин, катын, кызын бүтүндөй чапкан.
Искендер жана илимпоз
Искендер байыркы гүлдөгөн шаарды жылан сыйпагандай жылас кылып аянтка кирсе, катуудан мору, жумшактан күлү калган китепкананын урандысында сакалы көкүрөгүн жапкан бир абышка баш көтөрбөй жазып отурат. Аскерлердин чуусуна, аттардын дүбүртүнө кулак салбайт. Аргымагын алкынтып келген Искендерди карап да койбойт. Искендер найзасынын учу менен абышканы ээктен көтөрөт:
— Тирүү киши, тирүү жандык калбасын дедим эле, сен кандайча тирүү калдың?
— Менин тирүүлүгүмдү эмне кыласың, өзүңдүн тирүүлүгүңдү ойлон. Тур мындай, күндү тоспой! Дүйнөнү кыйрысын ургандай кылган зулумдугуңду жазып отурам. Мен жазбасам, ким жазат сени? Ааламды миң чапканың менен артыңда изиң калбайт. Жок дегенде канкорлугуң калсын! — дейт.
— Менин жортуулдарымды жазып калтырчу илимпоз сен экенсиң го? Андай болсо, башың азат, жаның аман калсын. Ооба, мен ааламды чапкан Кошмүйүз Искендермин! Ошентип жаз! Ким болгонумду урпактар билип калсын!
— Сен канкор Зулкарнайсың! Мына, ушинтип каласың тарыхта!
— Канкор болсом да тарыхта калайын. Жаз, калемгерим, жаз!