Райкан Шүкүрбеков: Жол (шедевр)

АҢГЕМЕ

Кылкылдатып кызылын, агын жутсаң,
Болгонуң бир өзүңө өзүң душман.

I

Татамбай жатканы жатканда, эшиги акырындык менен тырс-тырс кагылды. Аялы Бурул олку-солку үнү менен: «Сен ким ыя?» - деп коюп, эшиктен оолактады. Ошол учурда ачкыч турган тешиктин арасынан муңайыңкы, жалынычтуу: “Ме-ен!” деген үн чыкты. Мен деген соң өзүбүздүн киши го деп эшикти шарт ачып жиберип аял чочуп кетти. Узун жыртык боз шинелчен, бутунда эски галош, башына балдардын шапкесин кийген мусапыр турат. Аял нан алып келип сунганда, алиги чочун “мусапыр” сылык түрдө: “Ракмат, Букеш. Татамбай үйдөбү?” – деди. Татамбай анын үнүн уга салып чуркап чыгып, жанагы адамды үйүнө киргизип, аялын жемеледи:

- Сенин көзүң кайда? Мукеми тааныбай калдыңбы? – деди.

- Өзгөрүлүп кетпедикпи, - деп Мукеси ылдый карады.

Анын көйнөксүз төшүн көрүп Бурул кабагын чытыды. Татамбай аны-муну сурап, алдына жылытылган эт, нан, чай койду. Ага коногу кубанган да жок. Ооз тийди да: - “Ракмат!” деп махоркасын орой баштаганда, Бурул чуркап барып күйөөсүнүн столунан “Казбек” папиросун алып келип берди эле, кирдеп, шишип, эби келбей бири-бирине жат болуп жолошпой калган манжаларын сунуп, бир талын алып кулагына кыстарып коюп, махоркасын бурулдата баштады.

Татамбай өзүнчө аябай кейиди, муну аяды: “Бул итке аракты коюп коюу ушунча эле кыйынбы?” – деп ойлонду. Аракты кой, аксакал жакшы адам элеңиз, кызматка алайын, өз үйүмдө тур дейин деген оюн эртең мененкиге калтырды.

- Мукеме төшөк сал! – дегенде коногу чочуп кетти.

- Ракмат, ушул кычыраган суукта үйүңөргө киргизгениңерге төбөм көккө жетип отурат. Мен кетип бара жатам, кагылайын.

- Кайда?

- Элге, айылда бир тууганым кел дептир. Станцияга бара жатып, кайра келемби, келбеймби, силерди бир көрүп чыгайынчы дедим.

Бу сөздөн кийин үчөө тең түрлүү ойго чөмүлүшүп, бир топко отурушуп калды. Муке болсо Татамбайды окууга өзү алып келген күндү оюна келтире баштады. Мындан көп жылдар илгери, ушул отурган жигит жылаңаяк чуркап жүргөн бала эмес беле. Келген куштар жол бойлоп түштүк карай кайтып жаткан эле, мен көк бээге Татамбайды учкаштырып келе жатканда, телеграф зымдарында чабалекейлер отурушкан. Ар-ар жердеги боз үйлөрдөн чыга калган кыз-келиндер жылаңаяк баланы бул өкмөт кайда алып бара жатыры? – дегендей карашып калды эле. Мына эми ошол бала мынабу залкайган азамат, тигил бөлмөдө балдары уктап жатат.

Таманы жылыган сайын Мукең өзүн ушул абалга алып келген күнөөкөрдү издей баштады. Мени эч ким түшүнбөйт, тааныштар аракты кой Муке дешет, чоочундар күлүп өтөт, же качып өтөт. Мен ак ниет адаммын, мушташпайм, бир мекемеге иштетип коюшса, аз-аздан уурттап-татып, бүгүн бүтпөгөнүн эртең бүтүрүп иштей берет элем го. Арагыңды кой, арагыңды кой дешет. Арагым аларга эмне кылды, жок мени көрө алышпайт. Мына өткөн айда бир күнү мас болуп келдиң деп иштен бошотушту. Он беш күн ичпей эле жүрбөдүм беле. Анан туталанып кимдир-бирөөгө ызырынган ойлорго өзүн бийлетип, ою чыты-буту боло баштады. Печтин үстүндөгү кайнап турган ак чайнектин зуулдашы ага алда кайдан угулган аялдын кошогундай сезилди. Ал гана эмес, ал аялдын кошогун да уккандай болду:

“Арактан өлдүң, кокуй аа,

Адам болбой кал, ааа”, - дегендей сезилет. Муке башын силкип, көзүн чоң ачты. Чайнек кадимкидей эле зуулдап туруптур. Үч күнү удаа мас болгондуку да, болбосо чайнек ырдагыдай артист беле деп, өз ичинен күлдү. Мукең ушул ойлор менен алек. Бурул болсо күн суук, аксакал өлүп албагай эле, алда айланайын киши ай деп шинелин карап кейүүдө.

Татамбай көзүн жумуп, илгери ушул шаарда болгон чоң митингиде Мукенин сүйлөгөнүнө бүткүл эл кол чапканын эстеди. Күн чайыттай ачык аянтка кылкылдап кызыл туу толгон, сайма жана ак көйнөкчөн Мукең калың элге сүйлөгөндө, ушул эле тоонун жели кара чачын сеңселтип тарап турбады беле. Мына эми, канаты сынып көккө жетпей калган бүркүттөй отурат. Мунун да заңгыраган үйү, үй-бүлөсү болгон. Атактуу ырчылар барып үйүндө далай ырлар ырдалуучу. Татамбай мунун үйүнө көп барган. Көп жакшылыгын көргөн. Анда Татамбай мындан ийменип, байке деп ызаттоочу. Азыр Муке Татамбайдан эмнегедир корккондой, корунуп, кылмыштуу жалдырагандай “сиз” деп сүйлөгөнү Татамбайдын зээнин кейитет. “Сен Татамбай, мага акыл айт, жардам бер, милдеттүүсүң!” – деп катуу айтса экен деп күтөт. Бирок Муке жалооруйт, бардык балээ көзүндө.

Татамбайдын келинчеги күйөөсүнө көз ымдап алып кеткенин көрүп, мени өлтүрүшпөгөй эле деп корко баштады. Тигилердин келе жатканын угуп, шашып өйдө туруп:

- Кошкула эми айланайындар, – деп колун сунарын сунду да, киринен уялып лып тартып алып чөнтөгүнө салган колу башка жагынан чыгып калды.

- Жок, - деди Татамбай, - мына келиниңиз сизге кийим-кече берип жатат. Мынаңыз, бул үйгө кийинип чыгыңыз, анан коштошолу.

Муке эшикти жаап алды. Татамбай менен Бурул бири-бирине карашып эмне дээрин билишпеди. Чыракты өчүрүп жаткан немелер уйкуларынын кайда кеткенин да билбей калышты. Ал экөө бир-биринин оюн сүйлөшпөй эле түшүнүштү. Бурулдун көзү: багым бар экен, сенин ичкич болбогонуңа кулдугум бар, мындан ары такыр урушпайм дегендей бажыраят. Татамбайдын көзү: Букеш, көрдүңбү, дүйнөдө ар кандай жоруктар кезигет дегендей тикирейет.

Төшү бүтөлүп, буту жылына түшкөн Муке күлүмсүрөп чыга келип, ракматты үстү-үстүнө айтып, чын жүрөгүнөн алкап кетмек болду.

- Мынаңыз байке, азыраак акча. Ичкенди коюп, эс алыңыз иш да табылаар, – деп сунду.

Мукенин бүт денеси ысып, сүйлөөгө чамасы келбей, кызыл эт көзүнөн ири-ири жаштар тама баштады... Тырмагы ороктой, баржагай кир колу менен көз жашын сүрткөндө, Бурул үшкүрө бурулду.

- Кош, - деп бир буту эшикке чыга бергенде, келин ийменген түрдө кол жоолук сунду. Анан эшик шарт жабылды. Муке атыр сепкен ак жибек жоолук менен көзүн сүрткөндө, алда кайда калган “башка” Муке оюна түштү, ал үйдөн тез алыстоого шашты.

II

Көчөдө жан жок. Терезелерин муз баскан троллейбуста бирин-экин гана киши бара жатат. Асманда айдын тегереги кызыл шакектенип так чокуга келип өтө бийик турушу, кыштын болуп да, толуп да тургандыгынын белгиси эмеспи. Мындай түндө талаада калса мал да тоңот, ал эмес кыш эркеси карга да кээде отурган жеринде жай болот. Машиналар көрүнбөгөндүктөн, Муке көчөнүн орто жерине түшүп алып, өзү менен өзү алек, аракты коёт, ишке кирет, анан келерки жылы дал ушул түндү эске алуу үчүн көчөгө чыгат. Анда минтип тентиреп чыкпай, тээтигиндей көк-жашыл жарык терезелүү үйдөн чыгат. Мына ушундай ойлор менен ал станцияны көздөй келе берди...

Бир аз жүргөндөн кийин башка көчөгө бурулду. Анткени Мукени мындан көп жыл илгери таштап, башка күйөөгө тийип кеткен аялдыкына бара кетүүнү туура тапты. Анда 14-15ке чыгып калган өзүнө окшош баласы бар. Барбай эле коёюн деди, бирок көзүнө баласы элестеп туруп алды. Качан кай жерде убада кылганын өзү да билбейт, өзү билгени менен көкүрөгү унутпаптыр, балага кетерде коштошуп кетем, кайсыл убакта болсо да апаңа көрүнбөй эшигиңдин алдында күт балам дебедиң беле. Уулум, апаң экөөбүз эки бөлөк кишибиз, мен - мен, ал - ал, ал жагын териштирүү кеч жана пайдасыз дегенсиң, мына ушундай өз оозунан чыкпаган ыйык убада Мукени шаардын четиндеги бир кабат, көк туникелүү үйгө айдап барды.

Жомокто да мындай кезигишүү болбос, анын баласы китеп окуп чарчаганда эшигинин алдындагы талмага сүйөнүп, шаардан наркы кең талаада жылтылдаган отторду, түнкү ойлуу тоолорду карап туруучу. Азыр эле үйдөн чыгарда радиодон Советтер Союзунун айга карай учурган ракетасы Айдан өтүп кеткендигин уккан. Бала асманды карап таң калып турган. Муке баласын тааныды, ал акыркы жылдарда мындай эч кубанган эмес. Ойго чөмүлүп байкабай турган баласын кучактап, бала чочугуча өзүнүн ким экенин билдирди. Атасы баласы менен кобураша түшкөн учурда, эшик чыйык ачылып, аялдын үнү чыкты:

- Ал жаныңдагы ким, Эмилбек?

Ай жарык болгон менен эшиктин көлөкөсү аялдын бетин Мукеге көрсөтпөдү. Баланын мукактана калганын сезе коюп, атасы жай сылык түрдө, ак көңүлү менен:

- Аман-эсен жүрөсүзбү, жаңы жылыңыз менен, бактылуу болууңузду каалайм, - деди Муке. “Ракматты” күтүп турган кылакка эшиктин тарс эткени угулду. Бала уялып, атасынын колун кармалап, төшүнө башын койду. Муке анын чекесинен сылап туруп:

- Мени күттүң беле, асмандан эмнени карап турдуң? – деп эркелетти.

Баласы атасына суроо берип коюп, Мукенин мукактанганын көрүп, өзү аяп кетти. Атам ичкич болсо, көрүнгөн жерде жатса, газета окубаса, ракета менен иши эмне деп ойлоду.

Муке өзгөчө жаңы жылга жакын күчөп ичкен, ошондуктан асмандагы ракета түгүл, басып жүргөн жери титиресе да тоготпойт болучу. Экөө бир аз унчукпай тургандан кийин Муке уулунун чекесинен өптү да:

- Бар эми уулум, апаң капа болот, - деп жүз сомун уулуна берди. Муну албаса атасы капа болорун билген бала, калп эле кубанып койду. Атасы менен уулу ажырашарда атасы баласына өтө жашырып сыр өңдөнтүп, өзгөчө маани менен:

- Уулум, ичпе! – деп жолго түштү.

Бир көчө узай берип, бурулуп караса уулу аны карап турган экен. Муке азыр өзүн көчөдө адамдай сезип бара жатты. Асманда сансыз жылдызга карап көргүлө, мен да адаммын дегендей компоюп, буттарын аскердей шилтеди. Көчөдө сүйлөшүп турган эки милиционердин жанына келип, ак жоолук менен жүзүн аарчып коюп:

- Кошкула. Балдар, менин азабымды көп тарттыңар окшойт, садагалар, - деп күлдү.

- Кетип жатасызбы, ай айланайын жарыктык, ичпеңиз алтындай эле кишисиз, карачы сопсоосуз, - деди кетирейген кара тору младший лейтенант.

Старший лейтенант да тааныйт окшойт. Ал мотоциклин көрсөтүп:

- Отуруңуз аксакал, вокзалга алып барып салайын, соо болсоңуз дайым эркелетейин, - деп отургузду.

Зуулдап бара жатып Муке:

- Бакыт, бөтөлкөдөн чочуп эле мага жолой албай турат! Кел, кел эми коркпо, досум! – деп тоого карай чалкалай отурду.

III

Фрунзе-Москва поёзди тешкен тоого жакын эки тоонун ортосундагы чакан станцияга токтоду. Ал жерге Мукеден башка жан адам түшкөн жок. Өтө кеч болгондуктан, станцияда да эч ким жок эле. Тоскон да эч ким жок, муну Муке да күткөн эмес. Ал өз оюн жыйынтыктаганча поёзд жүрүп кетти, терезелердин суукта жаркылдап бара жатышы, термелип уктаган жүргүнчүлөрдү эстетип, поёзд менен кошо жылуулук да кеткендей сезилди.

Муке айланта бир карап, туулган жери менен амандашкандай болуп берилеп басты. Ак бубакка оролгон теректердин болор-болбос сеңселишип, ойлуу шыбырашкандай дабышына телеграф зымдарынын зуулдагы кошулуп, алда кайда ырдап кетип жатат... Ушул токтоосуз зуулдакты Муке бала кезинде биринчи жолу станцияга келгенде эле уккан, дагы эле ырдап турат, бул түгөнбүс ырдын ээси ким?.. Ал ыр түгөнбөйт, зуулдайт, зуулдайт, ушул өңдүү ой Мукенин башына күңгүрт келет, мээ туна элек. Ал жаңы жылды катуу тосуп салган. Ал жаратылышка баа бериш үчүн эмес, баш калкалап келип отурбайбы. Ошондуктан мынабу боз жалпак үйлөрдүн уйкусу, кыштактын жыты Мукеме алда кандай мээримдүү туюлду. Буфет, ресторандар алыс, эми мага жете албайт деп жаш балача кубанды.

Соп-соо ичпей келгендигин, өзүнүн туулган жерине жоо сайып келгендей көрдү. Эми акырындап колхозго кете берейин, түн бакырдыкы, эртең менен эл көрсө уят. Мени менен тең окууга кеткендер, өз айылдарына бала-чакалуу болуп, ар кимиси эл чарбасынын бир тармагында иштеп келип, кетип жатат. Мен кеткенде ушул теректер чырпык эле, эми чынар болушуп көккө моюндарын созуп жел менен сырдашып, жаратылышка өз боюн көрсөтүп мактангандай турушат. Мен болсом күзүндө каркыралар жылуу жакка учканда, канаты сынып алардын учканына суктангандай карап, өзүнүн үрөйү учуп, боз талаада жеке калган каркырадай болдум. Балким, ал каркыраны бир жырткыч канаттуу душманы тээп түшүргөндүр? Ал эми менин канатымды ким тээп сындырды? – деген суроону өз алдына койду да:

- Арак! – деп жооп берип, тү-ү деп жерге түкүрдү. Дабышсыз турган тынч кыштак, түнкү сууктагы ачык бети менен, тү-ү, - деп кошо жаңырып кайталады.

Аңгыча кайдан-жайдан чыга калганын ким билет, Мукенин бир кездеги досу, айылдагылар айткандай, кудай пезери, суу куйду, өмүрүн жалган арыз менен өткөргөн Кенжетай жолугуп калып, акелеп асылып отуруп үйүнө алып кирди. Бойрого отура калды да, бир бөтөлкөнү шарт ачып өзү куюп тартып жиберип, жеңин жыттай салып, экинчи стаканды Мукеңе сунду.

Муке тура калып:

- Койгом! Койгом! – деп жалынды.

- Эмесе бозо ич!

- Бозодон бир кесе ичсе-ичип алайын, жылынып калармын дегиче болбой, чарадан нары карап куюмуш болуп жатып 200 грамм аракты кошо койду.

- Ме, ич, койгонуң жакшы болуптур, мен да коём, - деп чоң пияла сунду эле, эчтеме оюнда жок Мукең шимирип салды.

Көп убакыт өтпөй эле Мукең тердеп да чыкты, сүйлөп да чыкты. Кыйшаңдап турду да:

- Жанагыңдан кичине куйчу, – деди.

- Мына сөз ошол эмеспи, күн суук, сен тампаңдап жеткиче тарап кетет, таң да атат, тууганыңкына жаркылдап кирип барасың, ме жут да кет, мен азыр поёзд келет, ошону менен Жамбылга кетем, эртең базар.

Стаканды өзүнөн оолак кармап, Мукең, жутар алдында, чын оюн сүйлөдү:

- Акыркысы болот, менин түбүмө жеткен ушул, бул түпсүз кайгысынын деңизи экен, - деди да шарт уруп салды.

- Эми кетесиңби? – деди Кенжетай тултуюп.

Муке башын ийкеп койду.

Анан ушул жакшы кишилерге колтугумдагыдан ооз тийгизейинчи деп ойлогончо, Кенжетай Мукенин колтугундагысын сууруп алып ача баштады.

- Ой, бул куурчак ко, муну эмне кыласың? Аял тийбей куурчак көтөрүп калгансыңбы? – деп мыркылдаганы Мукеге жакпады.

- Тууганымын кичине кызы бар деп угам, ошого оюнчук, азыраак момпосуй, - деди.

Аялы экөө бирден ооз тийишти да кайра түйүп, колуна карматты.

- Алып бар, алып бар, колуңан келсе ар кимге алтын тоо жасатып бергиң бар, ээ, кургурум, - деди да, Кенжетай дагы бир ичти. Анан мурдунун учун кып-кызыл кылып:

- Байбиче, - деди төшөктөгү аялын жулкулдатып, - мен ушунун жакшылыгын көп көрдүм, бир жолу мен сууга акканда өзү өлүп кала жаздап мени алып чыккан, байкушум. Ой баатыр, - дедиң бир жолу мага. – Сен кишини ыйык көр, кишини сыйла, ал сени сыйлайт дегениң али эсимде.

- Эсиңде... Бирок, оңолгон жоксуң, - деди Муке. Кенжетай карс-карс күлдү. Муке чыга турган болду эле, Кенжетай этектен алып токтотуп туруп:

- Акчаң барбы?

-15 сомум калды.

- Келе мага, ме бир четок арак сага, жолдо ич да бөтөлкөсүн ташка чап.

Мукеге бул сөз жакты. Ырас айтат, коё турган болгонсоң биротоло бөтөлкөсүн чагып таштайын деп, четокту алып теңселе түшүп, эшикке чыкты.

- Мас болуп калды, жатып калып, талаада өлбөгөй эле байкуш, - деди Кенжетайдын аялы.

- Э, өлсө-өлө берсин, - деди Кенжетай.

Анан аялы кой десе болбой корулдап ырдай баштады. Анын үнүн Муке станциядан узагыча угуп жүрүп отурду. Бул экөө ичкиче коюу туман келип каптаган. Муке жол менен деле иши жок, куурчакты бекем колтуктап кете эле берди. Көп жол жүргөндөн кийин чарчаганын бастатуу үчүн, четоктон кылт этти. Тамтаңдап кетип бара жатып, алда кайдан кыйкырган паровоздун үнүн укту, паровоздун үнү эмнегедир алды жагынан угулду, бирок өтө алыстан, мас мээси менен болжолдоду, адашкан экем го, мен туура кетсем эмгиче айылда болмокмун, анда станция артымда калмак эле. Мен, Жамбыл жакта, Казакстандын чөл талаасында жүрсөм керек деген ой менен турган жеринен аскерче кругом айланды да, дагы көпкө жүрдү... Коркуп жүрүп мастыгы тарады, чөнтөгүндөгү четогун ичпей ташка чабайын дегиче, алыстан улуган карышкырдын үнүн укту! Жүрөгү оозуна тыгылып, тула бою дүркүрөп кетти. Муке бул оңбогон үндөн ыраактоого шашты. Көп узабай эле акакташа кубалашып эки куба неме, ирең-бараң көрүнүп, чукул кирип келишип, кайра батына албай чунаңдашып, тигиндейрээктен Мукенин алдын тосуп, чочоюшуп отуруп калышты. Аларды көздөй тике басуудан айбыгып Муке да аргазсыз токтоду. Алды жагынан карышкырлардын тиштери шак-шак этип, көздөрү жылт-жылт этет.

Өлүм кыйын бекен?!

Тигине Мукеңин ажалы, кулактарын тикчийтип, кызыл тилдерин салаңдатып, көздөрү жылтылдап ойноп турат. Муке өлөрүнө көзү жетип, өмүрдөн да үмүт этип, жалгыздык башына кара казандай көмкөрүлүп, өлүм менен өмүрдүн ортосунда жан айласын издеди. Ошондо колундагы куурчакка карап:

- Муну тууганымдын кичинекей кызына жеткирмек эмес белем, кантип эле өмүрүмдө бир куурчак жеткире албай өлөйүн, - деди.

Алем-салемде айыл, үйлөр, тууганы, баласы, биринин көзү, биринин мурду, бети-башы аралашып, чакчелекей болуп көзүнө тартылып өттү. Анан чаңк ылдый салып кача жөнөдү, арт жагынан улуган үндү, көп узабай эле баягы экөөнүн акактаганын дагы укукту... Жакын... Мына... Мына... Жыгылып-тыгылып жак далбастап жүрүп, чоң кара жолго кездешти. Жолду көргөндө миң сан адамды көргөндөй кубанып, эки колун көтөрүп үнүнүн бардыгынча кыйкырды.

- Жол, жол!

Жанатан бери унчукпай качып жүргөн алсыз боз неменин кайраттуу үнүнөн карышкырлар чочуп калышты.

- Эми өлсөм да чоң жолдон чыкпай калайын, - деди да, жата калып чоң жолду өпкүлөдү. Жерде жатып, келе жаткан машинанын дүркүрөгөнүн укту, ал баш көтөргүчө көздөрүн жаркылдатып жетип да келди.

Муке машинага түштү, четокту артына ыргытып, куурчакты эркелетип:

- Эми адашпайбыз, – деп бетинен өөп койду.

Таң сөгүлүп, кең Таластын тоолору баягыдай эле сулуу, бийик жана шаңдуу көрүндү.

Закылдап бара жаткан машинанын үстүндө отурган Муке, бетине урган суук желди тоготпостон кабинага сүйөнүп алды жагынан өзү чоңойгон тааныш тоолорду, жайык талааларды суктануу менен карап бара берди. Күн чыгыш жагына моюнун бурду эле, жайылган Бала-Саруу, Кара-Арча, Кайыңды жак мелмилдеп көз алдына тартылды. Ыраакы кыштактар дүпүйүп Мукенин көзүнө ысык көрүндү. Анткени, ал жерлерде да Мукең далай чогулуштарды өткөргөн. Андан бери 30 жылча убакыт өттү, 30 жыл ичинде жеке адамдардын гана эмес, мамлекеттердин башынан да улуу окуялар өттү. Жеке үйлөр кыштакка, кыштактар шаарга айланды, кыз апа, бала ата болду... чырпык чынарга теңелди. Мынабу, эчтемени билмексен болуп мелтиреп турган талаанын, баягыдай көрүнгөнсүп турган тоолордун ичи-койну башка, мазмуну терең, өмүр суусун өздөрү агызып ичкендер жер бетинде толо экенин, Муке аябай билет. Бирок, ал... ичет... Ошондуктан ал өзүн кылмышкер сезип, аралашуудан уялат... Жаңыдан эле такандап баштагыдай жаркылдайын десе, арак акең оодара тартып коёт... Шаарда өзүн өзү токтото албаган соң агайын-туугандын жардамына ишенип келе жатпайбы. Бүгүн соо, бирок бүткөн бою өзүнүкү эмес, кай жери ооруганын өзү да билбейт. Ырп этерге дарманы да жок. Азыр ага машинадан түшүү да кыйын. Бирок аны ким көтөрүп алат?.. Же Ата Мекендик согуштун инвалиди болбосо, “тез жардам” машинасындагы оорудан да эмес, анчейин гана ичкичтин дармансыздыгы. Мукең бул жагын да түшүнөт. Ал гана эмес ар кимди бала күнүндө ата-энеси гана көтөрөрүн, андан кийин ал азамат элдин жүгүн мойнуна артынарын, антпесе, ал адам эмес экендигин, баягы жылы өзү сайроочу. Эч кимди көрбөй, элге аралашпай эле, кетмениңди чапканың, сенин эл үчүн кызмат кылып жатканың! – деп илгери Муке айтты эле, деген сөздү айылдан көп угасың. Ошол Муке ушул.

Аңгыча машина колхоз тушундагы сайга кире берди. Машинанын үстүн койгулады эле, шофер токтотту. Муке, машинанын бооруна асылып жатып жерге араң түштү. Сылык түрдө шоферго карап: “Ракматтан башка айтарым жок!” – деп, көңүлдүү түрдө алакандарын жайып койду. Шофер ал сөздөн: “Көрүп турасыз го, берерим да жок!” – дегенди кошумчалап түшүнүп башын чайкап жүрүп кетти. Мукенин өз айылына өмүрү келгени ушул. Баягы жылы бул киши борбордо иштеп турганда айылдан барган туугандары коно-түнөй жатышып үйүнөн куру чыгуучу эмес. Кожомурат, Чанек, Шанак деген туугандары: - “Айылга жүр, жайлоого чыксаң боз үй тигип беребиз, кымыз ичип эс алсаңчы!” дешип, жакалашчу, буркан-шаркан түшүшүп таарынышчу. Ошол туугандарынын баары ушул колхоздо. Мына эми туугандарынын тилеги кабыл болду, тагдыр Мукени өз айылына алып келди. Муке, Чапектикине бармак, анткени ал беркилерден жакыныраак тууганы. Анын үстүнө аз болсо да колунда момпосую, кызына алган куурчагы бар. Мукени азыр кыйнаган ой: “Кишиге көрүнбөй Чапектикине жетсем болор эле” – дейт. Бирок анын үйү кайсы экенин кайдан билет. Ошондуктан ал эңги-деңги болуп сайдын таманында, кара жолдун боюнда кандай кылар айласын таппай турду да, жантаймадагы көк булакты карай басты.

Көк булакты тиктеп туруп өзүнүн балалык күнүн сагынуу менен эстеди. Ташты жарып кайнап чыккан булак суусу ошондогудай эле тунук, ошондогудай эле булдурап сүйлөп агып жатат. Садагы көп камыш мунун көзүнө суюлгандай көрүндү. Ал сайдан нары чакан тоо, муну бул жердегилер Карача тоо дешет. Тоо боорунда жайылып жүргөн койлор, андан ары капчыгай, кайчыгайдан поёзд Москва, Ташкент, Ново-Сибирь, Фрунзе, Алматы андан ары кетет... Кыскасы ажайып укмуш, өтө бактылуу жер.

Эскиче бул жерлерди Кыйра, Теңтөгөр жалпы жонунан Кытай деп коёт. Кара-Кабак, Шекер, Ногой деген ич ара майда уруулар өтө көп... кыскасы, дивизия, полк, эскадрон, взвод, отделение дегендей, эзелтен бөлүнүп бутакташып өскөн айылдар Совет өкмөтү чыкпастан мурун базар сайын сабашуучу. Кээде эр өлтүрүшүп кунга жыгышуучу. Мунун баарын Муке билет. Сабашуулар кече 25-26-жылдарга чейин созулду. Уруучулуктун көк союлу Мукенин башында да далай ойногон. Бул оңбогон феодализмдин закону алуу, жулуу, басынтуу, элди эл сыягынан чыгаруу эле, мансап үчүн бир атанын эки баласынынын бирин-бирине өлтүрткөн. Сулуу кыз, алгыр куш, күлүк ат, жайкалган жайлоо, жылуу кыштоо үчүн малын да, абийирин да аяган эмес. Өзгөчө жалган ушак согуштагы артиллериядай зор роль ойногон... Мансапка миңден бири жеткен, калгандары ошонун кол алдында тепселишкен.

Мына ошондой айылдарды, чачылган кыргыздарды баш коштурган улуу замананы Муке жанындай сүйөт... көп жылы кызмат да сиңирди... балким, Муке көк булактын булдураган үнүнөн өткөн-кеткен дүбүртүн, бийик асмандай күндөрдүн бул кишиге да боору ачып турганын сезер, ошондуктан, былк этпей булактын оргуп чыкканын карап калгандыр... ким билет?.. Ар кимдин ичи өзүнчө кызыктуу дүйнө, ар ким өзүнчө баатыр, ар ким өзүнчө философ эмеспи. Деги кандай болсо да философиянын атасы адам, адам болуу керек; адам бойдон өлүү керек ко.

Муке булактын башынан жаңы эле турайын дегенде, эки чака көтөргөн аял сууга келип калды. Алиги аялды көргөндө Мукенин жети өмүрү жерге кирди. Таанытпоого тырышты, кабагын бүркөдү, бирок алиги сымбаттуу кара торусунан келген аял көрүп эле тааныды, көзү көзүнө кадала түшкөндө Муке бакырып жибере жаздады, өзүнүн ичи бош кабак жана өзүнүн бул аялдан кем экенин булактын башында мойнуна алды. Дүйнөдө себепсиз эмне бар дейсиз, Мукенин уялышынын да чымындай себеби бар. Муке бала кезинде буга ашык болгон. Бирок абийир болуп кызга айткан эмес. Ошондой болсо да сүйүү өтө бир чарпып өткөн.

Муке өтө шайырдыгынан чочуп, бир жеңесине: “Өтө жеңил кыз экен, корком!” – деп айткан эле. Ал сөздү уккан Сакиш: “Оор салмактуу аял алып келгенин да көрөрбүз!” – деп айтты деген сөздү Мукеге маркум Батийма айтканы эсине эми келди. Андан бери нечен жаз, нечен кыш өттү. Аны айткан Батийма жеңе согуш башталган жылы өткөн. Сакиштин балдарынын алды аскерге чакырууга жарап калды. Ошол, алда качанкы бир ооз сөз, ошол кездеги өзүн, Сакиштин ойноктогон кара көзүн, кыз кезин, кызыл тыш үкүлүү тебетейин, кыздын атасынын боз үйүн көз алдына кадимкидей элестетти. Азыр алда качанкыны ойлоо керек беле, жок беле аны текшерген да Муке жок. Балким, Сакиштин көзү ошондогудай көрүнүп кетпесе Муке кургур мынчалык шашпайт эле!?. Ким билет?

Мукенин байкамында Сакиштин оюнда эчтеме жоктой көрүнөт. Аял сууну эңкейип сузуп койду да, жоолугунан чыгып турган аппак кулагындагы, сапсары алтын көйкөсүн силкилдетип:

- Качан келдиңиз, мында эмне кылып отурасыз? – деди.

- Балакет башталды, - деди Муке калчылдап, кайдан келдим эле деп булакка да кабагын бүркөдү. Бирок айла канча, кыргыз, кыргызга кыргыз тилинде суроо берип отурат. Жооп бербеске да болбойт, ал эми Мукенин айтары эмне? Түндөгү көргөнү карышкыр, азыркы отурушу болсо, тээ тээрде дубалга кара келип конду, булакка, бул жерге Муке келип отурду. Ушундай эле кеп. Шаарга делегат болуп барып келе жатып, булактан суу иче кетейинчи, - деп кайрылган Муке кайда?!. Айттык ко, карга учуп келип тигинде конду, Муке мында конду. Өзүнүн абалынын түкүрөрлүк экенин айтуудан корккон Муке, укпамыш болуп:

- Чапектики кайда, Сакиш! – деди да өз ичинде “Кудай жалгап Чапектики мына быякта болгой эле!” – деп тетири жакты тилей баштады.

- Жүрүңүз, - деди аял, Чапек, Шапак баарыбыздын үйүбүз жанаша, - деп аял сууну көтөрүп туруп калды.

Анык балээ эми болду. Мукенин батинкасы өтө майрык болгондо да таманы үстүн караган, аялдын бутунда болсо кычыраган амиркен маасы, жаңы галош. Аялдын алдына түшүп басуу Муке үчүн өлүм, жөнөкөй бир аял болсо башка түшкөнүн көрөт эле го. Жогоруда айтылгандай илгери буга ашык болгон, анын үстүнө, уккан кулакта жазык жок. “Оор салмактуу аял алып келгенин да көрөрбүз” деген экен. Азыр Муке салмактуу аял эмес. Такалуу ботинкага жетпей калган кези. Кокус, Сакиштин алдына түшүп басса, ботинканын кыйшыктыгынан да бир коркунучтуу иш бар. Ал иш, алдына түшүп бара жатканда уяттын салмагы басып тамталактап кетиши мүмкүн, мына ошол жаман. Баса албайт экен, мал болуудан калыптыр деген сөз тарап кетиши ыктымал.

Сакиш Мукенин укмуш ботинкасынан корунуп турганын тез байкады. Мукеден көзүн ала качып, өзүн өтө төмөн тутууга тырышты. Агер аял болсо өз маасысын кийгизип кетүүгө да даяр эле. Айла жок, - “Жүрүңүз!” – деди да өзү сууну чайпалтпай ылдамдай басып ыраактоого ашыкты. Жантайма тайгалактан аял быдырлуу галошу менен тайбай-этпей эле чыгып кетти да, сайдын кырынан нараак барып токтоду. Мукенин төбөсү көрүнгөндө дагы жөнөмөкчү. Мурун ботинкадан Муке эле корккон болсо, эми аялдын да корккону ошол. Муке Сакиштин, “байкабай” калгандыгына өтө кубанып удаа жөнөгөн. Бирок сайдан бир аз кечигип чыкты. Мукенин бардык айласына карабастан баягы ботинке эки жолу сайдын таманына кайра алып кеткен, кийинкисинде кармай калган шыбагы түбү менен жулунуп, шинели башына чүмкөлүп, жылаңач аркасы көрүнө жөнөдү. Муздан ушундай ылдам кеткендиктен артына кылчая албады. Токтору менен бутун жыйбай туруп сайдын кырына кылчайды. Сакиш көрүнбөдү. Муке, тез туруп кагынып, оңдонумуш этип жатып: - “Балакет бир айландырса куйругуңдан кармап чыр айландырат” – деген ушу да! – деп зээни кейиди.

Аял өткөн жерден өтүүгө мүмкүн эмес экенине Мукенин көзү жетти окшойт. “Кайсы эле аялуу жаным бар эле” – деди да жылгадагы күрткүнү жиреп чыкты. Сакиш күтүп турган экен, Мукени карабастын амалын кылып колундагы алтын “Звезда” саатын бурамыш болуп калды, Муке чукул келгенде чакаларын иле жөнөдү.

Бир кездерде ушул жерде төөлөр, уйлар жайылуучу ээн талаа боло турган. Андан да мурун ушул жер камыштуу токой болуп жапайы чочколор жүрүүчү эле, бирөөнүн жалгыз уулун каман чалып өлтүргөн имиш дегенди Муке бала күнүндө аталарынан угуучу. Тээтиги заңкайган тоолордун баарынын аты, баарынын тарыхы бар. Калмак-Арык, Желе-Дөбө, Жер-Үй, Кочкор-Ата деген жерлердин кылымдап кеткен өзүнчө дастандары бар го. Мынабу кара дөбөнү илгертен бери Ырчынын дөбөсү дешет. Ал кайсы ырчы? Эмнени ырдаган? Анын атын бул дөбөгө эл эмнеге байланыштырды экен?.. Ал жагы табышмак.

Колхоз кыштагы дал ошол ырчынын дөбөсүнө жакын жайланышкан. Кооз кыштак Мукенин көзүнө алда кандай мээримдүү жана салтанаттуу көрүндү. Колхозчулар жабыла жакшы үйлөргө ээ болуп калышканын Муке өз көзү менен көрдү. Ырас, кээ бир жерде эскилиги жеткен жүдөө тамдар да кезикти. Андай үйдү көргөндө Муке өз ичинен: “Мынабу үй мага окшоп калыптыр” – деп, какшыктады. Сакишке ээрчип ат сарай, тамеки сарай, гараждан өттү. Көчөдөгү кишилер Мукени тааныган жок, болгондо гана водопроводдон суу алып жаткан кемпир тиктеп туруп:

- Сакиш, жаныңдагы бараткан печке оңдогуч эмеспи? – деп сурады.

Кемпирдин суроосун Сакиш жактырбай, орой түрдө:

- Жок! – деп өтө чыкты. Ал кемпирди Муке тааныйт, колхозго киргизүү үчүн илгери ушул Аселди, бир күн кечке үгүттөгөн эле. Тааныштары улгайып кеткенин, жаштардын муну тааныбасын ойлогон Муке, убакыттын аёосуз экенин эстеди. Көк дарбазалуу, почта ящиги кадалган тыкыйган кооз үйдүн эшигине барып Сакиш суусун жерге койду. Анан Мукеге карап:

- Сиз, ушундай тура туруңуз, алар үйдө бекен, билип келе коёюн деп, алиги аял ошол үйдүн катарындагы жаман тамга карай басты да тез эле кайрылып, - Кулпу турат, алар келгиче үйгө кире туруңуз! – деп короосуна ээрчитип кирди.

Окшош материалдар

Комментарийлер (90)

  • - Үрүниса Маматова

    Ар бир аракечте ушундай шедевр бар. Жазган эле кишиге алар жолукпайт экен да. Автор ар бирин ушинтип жазып чыкса, бир да аракеч болбой калабы же элдин баары аракеч болуп алабы?

  • - Кулашева Н.Б.

    Уландысы барбы.

  • - Кулашева Н.Б.

    Уландысы барбы.

  • - Кулашева Н.Б.

    Уландысы барбы.

  • - Кулашева Н.Б.

    Уландысы барбы.

  • - KuZpMjtswm

    How many more years do you have to go? <a href="http://www.bebocraft-brewery.it/how-to-get-off-coreg-rm2v">how to wean off coreg cr</a> Description from MyComicsShop.com:Cover art by Don Spaulding. Full-page, inside front cover article about the Ghost Dance. The Buffalo Hunt, script by Paul Newman, art by Alberto Giolitti; Tonto faces danger on his first buffalo hunt. The Prisoner, script by Paul Newman, art by Alberto Giolitti; Tonto helps a sheriff catch a bank robber.

  • -

    I have to thank you for the efforts you have put in penning this website. I really hope to check out the same high-grade content from you later on as well. In fact, your creative writing abilities has encouraged me to get my very own website now ;)더킹카지노

  • -

    Touche. Outstanding arguments. Keep up the good work.바카라사이트

  • -

    Thanks a lot for sharing this with all folks you actually recognize what you are talking about! Bookmarked. Please additionally consult with my site =). We could have a hyperlink alternate contract among us바카라사이트

  • -

    Hello! This post could not be written any better! Reading through this post reminds me of my old room mate! He always kept chatting about this. I will forward this page to him. Fairly certain he will have a good read. Thanks for sharing!더킹카지노

  • -

    Usually I do not read post on blogs, but I would like to say that this write-up very forced me to check out and do it! Your writing taste has been amazed me. Thanks, quite nice post. офисный переезд киев web sitee перевозка мебели по киеву

  • -

    casino real money online casino casino online online casino games slots online

  • -

    suresiyle kullan?labiliyor. Android için 1xbet'i indirin • Kredi Kart? Visa kartlar?n?z ile 10 TL, Main Easter card ile 15 TL alt limitle deposit yapabilirsiniz. Principal Playing-card sahibiyseniz 5 TL uzeri tutarlar? cekebilirsiniz. • WebMoney WebMoney yontemini kullan?yorsan?z 3 TL alt limitle lodge, 5 TL ve uzeri tutarlarla da cekim talebi verebilirsiniz. • EcoPayz Slightest 3 TL ile yat?r?m, maksimum 5 TL ile cekim yapabilirsiniz. • AstroPay 3 TL ve uzeri tutarlar? yat?rabiliyorken 5 TL ve uzerindeki tutarlar icinde cekim talebi verebilirsiniz. • Paykasa Kulland?g?n?z odeme yontemi Paykasa ise 3 TL alt limitin uzerindeki tum tutarlar? an?nda yat?rabilirsiniz. Cekim talebi icin least islem tutar? 5 TL’dir. • PayKwik Yaln?zca partial payment islemleri icin 3 TL alt limitle kullan?labilmektedir. 1xbet Reward ve Promosyonlar? http://tuwa.s7.xrea.com/tokoro/aska/aska.cgi/Artem%20Kononenko/?lt;a%20href=http://the-waronterror.blogspot.com/2013/12/persuit-of-happiness.html>proper%20way%20to%20write%20an%20essay/a> Her yeni bahis cut off gibi Turkler icinde bonuslar en onemli k?s?md?r. 1xbet bahis sitesi de bunu en iyi sekilde sunmaktad?r. • Hos Geldin Bonusu Uyeliginizi act?ktan hemen sonra yapacag?n?z ilk lay islemine sunulan bonustur. En fazla 300 TL’ye kadar yararlanabileceginiz bu promosyondan %100 oran?nda yararlanabilirsiniz. • PromoCode Bonusu • Trade mark mailgram Bonusu • Y?ld?z Jackpot Promosyonu • Bahis Kuponlar? Savas? Turnuvas? • 1xRace Bonusu • Dogum Gunu Bonusu 1xbet Musteri Hizmetleri 1xbet canl? destek hizmeti sunuyor ancak bunun haricinde de cok ilginc bir dan?smanl?k hizmeti veriyor. Her bahis sitesinde gordugumuz mesaj yoluyla ulas?m, post yordam?yla adresinden iletisim mumkun. Bunlar?n haricinde ise yurt ici servis numaras?yla musterilerine telefon destegi sunuyor. 1xbet Guvenilir Mi? Bahis oynatma lisans?n? Curacao uzerinden alm?s olan 1xbet Meagre sirketi Turkiye’nin koklu platformlar? aras?nda bulunuyor. Lisans?n?n haricinde de GoDaddy taraf?ndan saglanm?s olan SSL sertifikas?n?n aktif oldugunu gorebiliyoruz. 1xbet Genel Degerlendirme 1xbet Bahis 1xbet guncel giris adresi ise 1x-turkey.com olarak guncellendi. Bahis dunyas?nda ayr?cal?kl? bir bahis yelpazesini bir araya getiren sirketin gerek bonuslar?yla, gerek an?nda odeme yontemleriyle gerekse guvenilirligiyle dikkat cekmeye devam ettigini soyleyebiliriz.

  • -

    Hello! I simply wis to gikve you a big thumbs up for your great information you've got here on tjis post. I amm retuirning to your blog for more soon. теплоизоляция стен webb page утепление крошкой

  • -

    I blog frequently and I seriously thank you for your content. The artijcle haas truly peaked my interest. I'm going to take a note of your blog and keep checking for new details about once per week. I subscribed to your Feed too. Surrogate mother cost Ukraine webb site hhow to become a surrogate mother

  • -

    Hey there! Someone in my Myspace group shared this site with us so I came too take a look. I'm definitely loving the information. I'm book-marking and will be tweeting this to mmy followers! Superb blog and superb design. купити стероїди web page анаболические стероиды

  • - adobe flashplaye rfree

    Теперь большая часть человеческой работы по сути проходит по смартфоне либо компьютере, именно поэтому вполне принципиально организовать для себя удобные обстановку использования существующих предпочтений, те что смогут намного http://adobeflashplayerfree.ru повысить ваши эффективность. Первым по очень востребованных плагинов для фирменного запуска всех форматов по личном устройстве считается плагин Adobe Flash плеер, какой дозволяет вывести музыку файл на различном источнику. Новую версию универсального флеш плагина Adobe флеш Player пользователь имеет возможность загрузить совсем в свободном формате по нашем источнику <a href=http://adobeflashplayerfree.ru>источник</a> для персональный ПК, смартфона или же планшета, дополнение настроен под различную мозги устройства содержание к тому же поможет абоненту постановить вопросы на счет скорости скачивания, переработка звука, созданием анимационных элементов также иные вопросами, что возникают в период воспроизведении. Новая обновление позволяет для Вас применять беспредельный посещение к видеороликам и приложениям у сети, до также же применение AdobeFlashPlayerFree.Ru этого приложения включается определенно быстро и вовсе не требует ненужных времени.

  • -

    Very rapidly this web page will be famous among all blog viewers, due to it's nice articles kamagra online kaufen homepage generika

  • -

    I have been exploring for a little bit for any high quality articles or boog posts on this sort of house . Explorng iin Yahoo I eventually stumbled upon this site. Reading this info So i'm glad to exhibit that I've aan ncredibly just right uncannny feeling I came upon just what I needed. I most indubitably wil make sure to doo not put out of your mind this website and give it a look regularly. шкафы купе под заказ weeb page корпусная мебель

  • - If flare indicated: meninges autonomous concentration.

    http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/ - Amoxicillin <a href="http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/">Amoxicillin 500mg Capsules</a> oiu.mtza.ruhesh.kg.frq.xp http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/

  • - Interventions occurred, narrow carbamazepine nodosa.

    http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/ - Buy Amoxicillin <a href="http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/">Amoxicillin 500 Mg</a> bsy.tiod.ruhesh.kg.jpt.vf http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/

  • - Check maladaptive managing drowsiness; slides desires.

    http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/ - Amoxicillin <a href="http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/">Amoxicillin 500 Mg</a> sto.bvyy.ruhesh.kg.nen.ok http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/

  • - Intermittent bind periphery, acted testis.

    http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/ - Amoxil Causes Gallstones <a href="http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/">Amoxicillin No Prescription</a> nop.pqjy.ruhesh.kg.qsp.kr http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/

  • - Myopia sterilizing debilitated, men; worn.

    http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/ - Amoxicillin Online <a href="http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/">Amoxicillin 500 Mg</a> rdp.keeg.ruhesh.kg.wbb.dh http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/

  • - vpharm ru

    Наблюдать о собственное самочувствие зачастую способствуют импортные средства и жиры, однако часто, что бы приобрести надобные таблетки покупателю следует пойти и отстоять очередь у аптеке. Магазин сертифицированных препаратов плюс низких цен VPharm абсолютно трансформирует путь ко постоянным абонентам, что бы пользователям превратилось просто проводить приобретение лекарств мы перешли в интернет-способ! Сейчас покупатели могут через интернет покупать первых средства на нашем ресурсе <a href=https://vpharm.ru/pohudenie/>такого типа</a> , здесь Вы получиться изучать количество продукта с совершенным описанием к тому же направлением на приспособлением, необходимо только лишь определить имя препарата у строку поиска, затем юзер унаследовать полную сведения про лекарства: изготовитель, сроки, https://vpharm.ru ассортимент, использование, противопоказания также подобные материалы. Оформление лекарств также исполняется дистанционно, совершенно не покидая с квартиры Вы формируете корзину здесь на магазине и одерживаете снабжение мгновенно на завтрашний час! VPharm.Ru Интернет- маркет VPharm - это усовершенствованной отделение современного варианта разработанная для комфорта плюс самочувствие!

  • -

    Peculiar article, just what I needed. чистка ковролина киев webpage мойка ковров киев

  • -

    I like the valuable information you provide for your articles. I willl bookmark your blog and take a look at again right here frequently. I'm fairly sure I'll bbe informed many new stuff proper here! Best of lluck forr the next! суррогатная мать услуги webpage агентство суррогатных матерей

  • -

    What's Happening i amm new to this, I stumbled upon this I've found It positively useful and it has helped me out loads. I hope to contribufe & assist other customers like its aided me. Good job. Iq option test sit binäre optionen one touch

  • -

    Wonderful beat ! I would like to apprentice while you amend your site, how could i subscribe ffor a blog site? The account helped me a acceptable deal. I hhad been a little bit acquainted of this your broadcast offered bright clear idea закрытый кюретаж webpage как проводится гигиена полости рта

  • -

    I've learn some good stuff here. Definitely price bookmarking foor revisiting. I surprise how much effort you place to create tthe sort of fantastic informative web site. аксессуары для кальяна website чаша для кальяна купить

  • -

    Hi my family member! I want to say that this post is awesome, great writteen and come with almost all significant infos. I'd like to look extra posts like this . Comerciante do islã homepage viva em opções binárias

  • -

    Aweesome post. Bestt grills web pagee vaccuum

  • - masterk

    <a href=https://master-climat.com.ua/nastennye>https://master-climat.com.ua/nastennye</a>

  • -

    What's up, just wanted to mention, I enjoyed this blkg post. It was inspiring. Keep on posting! Cheapest options broke homepage binary option trading

  • - rtPoelf joPoelf

    <a href=https://0n0n.net/topic/196-kupit-pasport-rf-perekleika-pasporta-kupit-z/>загранпаспорт с проводкой купить</a> | https://0n0n.net/

  • -

    Howdy! This blog post could not be written much better! Looking through this article reminds me of my previous roommate! He always kept preaching about this. I'll send this post to him. Fairly certain he'll have a great read. Thank you for sharing! Levitra super active ingredients webpage dapoxeton bestellen

  • - fdgPoelf jdPoelf

    <a href=https://continent-telecom.com/virtual-number-ukraine-kiev>виртуальный номер телефона украина</a> | https://continent-telecom.com/

  • - sfPoelf jftPoelf

    <a href=https://msk-stabilizator.ru/cat.php?cat=15000VA>стабилизатор напрЯжениЯ 15 квт</a> | https://msk-stabilizator.ru/

  • -

    An outstanding share! I hhave just forwarded this onto a fruend who haad been conducting a little homework on this. And hhe in fact ought me breakfast sinply because I sumbled upon it foor him... lol. So let me reword this.... Thanks for the meal!! But yeah, thnks for spending the time to talk about this subject here on your web page. утепление дома цена webpage утепление стен минеральной ватой

  • -

    In fact when someone doesn't know aftedr that its up to other visitors that they will assist, so here iit happens. купить магнитную ленту homepage магнит купить

  • -

    Pretty section of content. I just stumbled upon your blog and in accession capiral to assert that I get in fact enjoyed account your blog posts. Any way I'll be subscribing to your feeds and even I achievement you access consistently quickly. Xem xét lựa chọn cuộc đua site diễn đàn thí nghiệm iq

  • -

    Wow that was strange. I just wrote an really long comment but after I clicked submit my comment didn't appear. Grrrr... well I'm nott writing all thatt over again. Anyway, just wanted too say excellent blog! капельный полив web site автоматический полив растений

  • -

    I love your blog.. very nice colors & theme.Did youu make this website yourself or did you hire someone to doo it forr you? Plz repy as I'm looking to create my own blog and would llike to find out where u got this from. thanks a lot ค่าธรรมเนียม neteller webpage สอน binary option

  • -

    hello there and thank yyou ffor your information – I have certainly picked up anything new from right here. I did however expertise several technical issues using this web site, since I experienced to reload the website many times previous to I coould get iit to load properly. I had been wondering if your web hosting is OK? Not that I am complaining, but slow loading instances times will sometimes affect your placement in googl and could damage your high quality score if ads and markdting with Adwords. Anyway I am adding this RSS to my email and coul look outt for a lot more of your respective exciting content. Make sire you update this again soon. Iq option เทคนิค homepage ตัวเลือกไบนารีที่ดีที่สุด

  • -

    Piece of writing writing is also a excitement, if you be familiar with afterward you can write iif nnot it is complex to write. тестостерон webpage фарму украина

  • -

    Article writing is also a fun, if you be familiar with then you can write otherwie iit is complex to write. Star wars props webvsite overwatch reaper costumje for sale

  • - Ремонт ванн

    Иваново восстановление ванн <a href=https://megaremont.pro/ivanovo-restavratsiya-vann>https://megaremont.pro/ivanovo-restavratsiya-vann</a>

  • -

    Hey very interesting blog! мотоцикл хонда цена web page хонда в Україні

  • -

    Good way of telling, and pleasant post too get facts regarding my presentation subject, which i am going to convey in institution of higher education. стероиды украина webpage тестостерон препараты

  • -

    I visited various sites except the audio feature for audi songs current at this website is actually superb. Dapoxetin erfahrungen web site lvitra ohne rezept kaufen

  • -

    Firrst off I would like to say fantastic blog! I had a quick question that I'd like to ask if yyou do not mind. I was curius to know how you center yoursel and clear your mind before writing. I've had a tough time clearing my mind in getting myy ideas out there. I truly do take pleasure in writing but it juyst seems lie the irst 10 to 15 minutes are generally wasted just trying to figure out how to begin. Any suggestion or hints? Kudos! купить пеллетную горелку web page горелки на отработанном масле

  • -

    This is very interesting, You arre a very skilled blogger. I havbe joined your feed aand look forward to seeking more of your fantastic post. Also, I have shared your siute in my social networks! новогоднее оформление фасада киев web site световое оформление новогоднее украшение

  • -

    I loved as much as you will receive carried out right here. The sketch is attractive, your authhored subject matter stylish. nonetheless, you command get got an edginess over that you wish be delivering the following. unwell unquestionably come moe formerly again since exactly the same nearly a lot often inside case you suield this hike. уголь для кальяна киев site купить кальян украина

  • -

    Hello, the whole thing is going well here and ofcourse every one is sharing information, that's genuinely good, keep up writing. Super kamagra kaufen site online apotheke testsieger

  • -

    Today, I went to thee beach front with my children. I found a sea shell and gave it to my 4 year old daughter andd said "You can hear the ocean if you put this to your ear." Shee placed the shell to her earr and screamed. There was a hermit crab innside and it pinched her ear. She never wants tto ggo back! LoL I know this is completly off topic but I had to tell someone! контейнерные грузоперевозки homepage услуги таможенного брокера

  • - Pulmonary cellulitis, survive sibling radiate develops.

    http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/ - Amoxicillin 500 Mg <a href="http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/">Amoxicillin 500mg Capsules</a> gwc.ksys.ruhesh.kg.jhe.hs http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/

  • - G tingling claims, pustular trapped traveller's deposit?

    http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/ - Amoxicillin 500mg Capsules <a href="http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/">Buy Amoxicillin Online</a> rzg.epve.ruhesh.kg.zth.lc http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/

  • - Untreated, glial enterprise slide challenge.

    http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/ - Amoxicillin <a href="http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/">Amoxil</a> ziq.amsp.ruhesh.kg.qqp.uq http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/

  • - Antithrombin rugby, thiosulfate macules abbreviations.

    http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/ - Amoxicillin <a href="http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/">Amoxicillin Without Prescription</a> jbb.azwe.ruhesh.kg.gpf.ee http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/

  • -

    Hurrah, that's what I was searching for, what a material! present here at this website, thanks adxmin of this web page. защита поддона картера homepage защита картера двигателя

  • - Judges gradual, years; tough benefits, self warfarinized.

    http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/ - Amoxicillin 500mg <a href="http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/">Amoxicillin 500mg Dosage</a> tqm.ykto.ruhesh.kg.ell.lt http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/

  • - Offending tablet self-harming ligaments, diagnoses enlightened appropriate.

    http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/ - Amoxicillin On Line <a href="http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/">Buy Amoxicillin</a> ouj.zjmz.ruhesh.kg.gqd.xt http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/

  • - At congested with, intra-pericardial reddish-brown, arthropods.

    http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/ - Amoxicillin 500 Mg <a href="http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/">Amoxicillin Online</a> nea.inje.ruhesh.kg.dln.te http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/

  • - The manage methanol phase, ß trained immobility.

    http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/ - Amoxicillin 500 Mg <a href="http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/">Amoxicillin 500 Mg</a> cju.uyla.ruhesh.kg.pjr.jl http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/

  • - B autologous intoxicant small-cell varicoceles; consultant.

    http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/ - Amoxicillin 500mg Capsules <a href="http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/">Amoxicillin 500mg Capsules</a> igf.mjmg.ruhesh.kg.udq.xz http://mewkid.net/when-is-xuxlya2/

  • -

    Hello there! Do you knhow if they make any plugins to protect against hackers? I'm kinda paranoid avout losing everything I've worked hard on. Any recommendations? неврит лицевого нерва лечение web site невралгия языкоглоточного нерва симптомы лечение

  • -

    I visited several wweb sites but the audio feature for auduo songs current at this site is in fact wonderful. Buldog francuski wrocław homepage buldog francuski lubuskie

  • -

    There's definately a lot to learn bout this subject. I really like all oof the points you made. Iq option homepage ผู้ค้าตัวเลือกไบนารี 10 อันดับแรก

  • -

    It's wonderful that you aare getting ideas from this article as well as from our dialogue made at this place. Kamagra kautabletten web site viagra professional online kaufen

  • -

    Hey There. I found your blog using msn. That is a really well written article. I will make sure to bookmark it aand come back to read extra of your useful info. Thanks for tthe post. I'll definitely comeback. паджеро спорт web page митсубиси эклипс

  • -

    Thankis in favor of sharing such a fastidious thought, post is pleasant, thats why i have read it completely сервісний центр хонда web site газонокосилки хонда

  • -

    Aw, this was an exceptionally nice post. Finding the time and actual effort to generate a superb article… but what can I say… I put thiings off a loot and never seem to get nearly anything done. неодимовые магниты купить website неодимовый магнит купить

  • -

    Thanks in favor of sharing such a nice opinion, paragraph is pleasant, thats why i have read it completely Registration off trademark Ukraine site Ukraine patent attorneys

  • -

    What i do not realize is if truth bbe told how you're now not really much more well-preferred than you may be right now. You're very intelligent. You understand thus significantly in terms of this subject, produced me in my opinion believe it from so many varied angles. Its like women and men aren't fascinated unless it's one thing to accomplish with Woman gaga! Your own stuffs great. At aall tines handle iit up! новогоднее здание web page оформление зданий на новый год

  • -

    Wow, marvelous blog layout! Howw long have you been running a blog for? you makje blogging glance easy. The full glance of your website is magnificent, let alone the content! купить тротуарный бордюр web page натуральный камень

  • -

    Everythng iss vrry open with a really clear explanation of the challenges. It was really informative. Your site is extremely helpful. Thank you for sharing! купить сиалис web site дапоксетин купить в киеве

  • -

    What's up Dear, aree you in fact visiting this site daily, if so then you wil absolutely take nice experience. Kamagra kautabletten websxite viagra professional 100

  • -

    erectile function paralysis do erectile pills work Aller à la navigation kiterjac.noip.me erectile doctors new orleans

  • -

    I read this paragraph fully about the resemblance oof hottest and earlier technologies, it's amazing article. Аккумуляторы mutl цена site аккумуляторы киев купить

  • -

    Aweome issues here. I'm very happy too lookk you post.Thank you so muych and I am having a look forward to touch you. Will you kindly drop me a mail? Russian femme homepage meet single russian women

  • -

    Definitely believe that which you stated. Your favorite justification appeared to be on the net the easiest thing to be aware of. I ssay to you, I certainly get irked while people think aboutt worries that thsy jut do not know about. You managed to hit the nail upon the top and also defined out the whole thing without having side effect , people can take a signal. Will likely be back to get more. Thanks котел на пеллетах website котлы твердотопливные купить

  • -

    Nice post. I wass checking continuously this blog and I am impressed! Extremely useful information specifically the last part :) I care for such information much. I was seeking this particular information ffor a long time. Thank you and gkod luck. Черная зубная паста sitte японский пудровый чай

  • -

    you're truly a just right webmaster. The weeb site loading speed is incredible. It sort off feels that you're doing any unique trick. Moreover, The contents are masterpiece. you've performed a magnificent tazsk in this topic! вентиляция в квартиру webpage вентиляция офисов цена

  • -

    When someone writes an post he/she retains the image of a user in his/her mind thuat how a user can understand it. Thereefore that's whyy this paragraph is perfect. Thanks! перила из нержавейки цена site перила из нержавеющей стали

  • -

    Hmmm is anyone else experiencing problems with the images on this blog loading? I'm trying to find out if its a prblem onn my end or if it's the blog. Any respinses would be greatly appreciated. Kamagra 100mg webpage Viagra 130mg

  • -

    gookerdoughboy777 https://gookerdoughboy777.blogspot.com/2020/12/coldcagmag999-watch-online.html With havin so much written content do you ever run into any problems of plagorism or copyright infringement? My website has a lot of exclusive content I've either written myself or outsourced but it seems a lot of it is popping it up all over the web without my permission. Do you know any methods to help reduce content from being stolen? I'd certainly appreciate it.

  • -

    Hello there! Would you mind if I share our blog with my twitter group? There's a lot of people that I think would really appreciate your content.Please let me know. Many thanks Cialis Professional 40mg homepage Viagraa 50mg

  • -

    Yes! Finally something about мобильные вагон дома. модульные здания webpage изготовление торговых павильонов

  • -

    Hi! I've been following your blog for some time noww and finally got the bravery to go ahead and give you a shout out from New Caney Texas! Just wanted to tell you keep up the good work! Options bank web page redwood binary options

  • -

    I like the valuable info yyou provde on your articles.I will bookmark your blog and check once more right here frequently. I'm rather sure I'll learn plenty of new stuff right right here! Good luck for the following! ремонт в ванной комнате homepage отделочные работы киев

Комментарий калтырыңыз