«Аллахтын уруксатысыз эч ким өлбөйт, ажал белгиленген мөөнөт менен жазылган…» (Алю Имран сүрөсү, 145-аят) 

Доктор Александр Мясников: «Ар бир дарыгер Кудайды сезет. Биз, дарыгерлер, колубуздан келгендин баарын жасайбыз, бирок баары бир Кудай чечет».

АҢГЕМЕ

Телефон күтүлбөгөн жерден шыңгырап, Ширинди эмнегедир чочутуп жиберди. Аны заматта түшүнүксүз тынчсыздануу каптап, ага бир балээнин жышаанындай сезилди. Экранда кичүү сиңдиси Жанеттанын аты көрүндү. Ал Стамбулда ата-энеси, уулу жана дагы бир сиңдиси менен жашайт. Ширин кадимки туугандык сүйлөшүүнү күтүп, өзүн тынчтандырууга аракет кылды. Бирок анын сезими алдабаптыр.

Сиңдисинин үнү каргылданып, сөздөрү үзүк-үзүк, арасында ый коштолгон эле:

— Атамдын... жүрөгү кармап калды... Аны тез жардам менен клиникага алып кетишти... — деди Жанетта ыйлап жатып. — Дарыгерлер операция керек дешти. Тез арада, татаал...

Шириндин өңү бозоруп, коркконунан жүрөгү кысылып кетти. Балдар анын тынчсызданганын сезип, орундарында катып калышты. Атүгүл эң кичүүлөрү — Амирхан менен Ибрагим да жакынырак келип, апасын кучакташты коркуп. Чоңдору унчукпай четте турушту.

— Менин атам... силердин тайатаңарга... жүрөгүнө операция жасалат, — деп шыбыраган Ширин ыйлап жиберди.

Ширин – үч эже-сиңдинин улуусу. Ал күйөөсү жана төрт уулу менен Казакстандын Көкшетау шаарында турушат. Эки айдан кийин атасы алтымыш төрткө чыкмак. «Ушундай жашында... жүрөгу операцияга чыдай алабы?» — деген ой анын башынан кетпеди. Ширин жакындарын жоготуудан коркчу. Жыл өткөн сайын бул ой аны ого бетер коркута берчү.

Фарид жумуштан келип, аялынын ыйлап отурганын көрдү. Балдары бөлмөлөрүндө тынч отурушкан экен. Эмне болгонун уккандан кийин, ал алардын баарын конок бөлмөсүнө чогултуп, мындай деди:

— Мындан ары ар бир намаз окуганда Аллахтан тай атаңардын амандыгын жана сакайып кетишин сурайбыз. Азыр биз ал үчүн жасай алчу жалгыз аракет ушул.

*       *       *

2021-жылдын 18-майына караган түнү Стамбулдун Умрание районундагы жети кабаттуу клиниканын имаратына алты канаттуу периште тездик менен учуп кирди. Анын бул жерде пайда болушу байкалбай калган жок. Периштелердин арасында да анын падышалык нуру бир аз дүрбөлөң жаратты.

Адамдарды төрөлгөндөн өлгөнгө чейин коштоп жүргөн сакчы периштелер, ар бир жакшы ишти жана ар бир күнөөнү жазып алган катчы-периштелер, бейтаптардын өлүмүн күткөн өлүм периштелери жана албетте, бул клиникадагы тартипке жооптуу жергиликтүү көзөмөлчү периште анын жерге учуп келгенин сезишти.

Жергиликтүү көзөмөлчү периште калгандарынан кем эмес таң калды. Алты канаттуулар – жогорку даражадагы периштелер, алар жерге өтө сейрек түшүшөт. Адатта, клиникада баары Асман тартибине ылайык жүрүп жаткан, ал эми жогору жактан кийлигишүү бул жерде өзгөчө бир нерсе болуп жатканынын белгиси эле.

Бул Кудуреттүү Кудайдын жеке тапшырмаларын аткарган нөөмөттөгү периште болчу. Ал атайын ыйгарым укуктарга, укмуштуудай күчкө ээ, каалаган кейпине кире алган. Кудайдын бардык асмандагы жана жердеги кызматчылары аны кыскача Жангел дешер эле. Себеби, бул периште келгенде өлүм астында тургандарга “жан” алып келип, алардын өмүрүн узартчу.

Алты канаттуу клиниканын имаратына майга бычак киргендей кирип кеткенин көргөн жергиликтүү периште эки канатын жайып, асманга көтөрүлдү. Бийикке көтөрүлүп алдын караса, адамдар менен периштелер бир чоң көпчүлүккө айланып, кумурсканын уюгуна окшоп турганын көрөт. «Бизди денесиз жана көрүнбөгөн жандыктар кылып, параллель дүйнөлөрдү жараткан Алла Таала эң жогорку Кудуреттүү кандай улуу жана акылман», - деп ойлоду ал.

— Каерден ката кетип калды? — деп жергиликтүү периштенин башынан Жангел эсине түшкөндө ой өтүп кетти. — Же өлүм периштелери жандын ичээр суусу түгөнгөнүн же түгөнбөгөнүн аныктай албай калыштыбы?

Ал бийик коноктун артынан шашылды. Дубалдарды жана лифт шахталарын аралап өтүп, операция бөлмөсүнө учуп кирди. Муздак лампалардын жарыгы астында дарыгерлер көкүрөгү ачылган бейтаптын денеси менен алек болуп жатышканын көрдү. Сакчы периште адамдын башы жагында жалдырап, алсырап турду.

Жангел жогору жакта, бурчта абада илинип туруп, зергердей тактыкта жүрөк артериясына жаңы кан тамырды кошуп аткан хирургдун колун кунт коюп карап турду.

Жангел жөнөкөй периштеге башын ийкеп, хирургду көрсөттү. Ал жогорку даражалуу периштенин эмнени билгиси келгенин дароо түшүндү.

- Ооба! Ал "кудай жиберген дарыгер" деп аталгандардан, - деп жооп берди.

Жангел башын ийкеп ыраазы болду. Бир азга чейин унчукпай турду да, көзүн оорулуудан албай:

— Сен, балким, мен эмнеге келди деп аткандырсың?

— Эгер уруксат этсеңиз… Ооба. Биз бул жерде милдеттерибизди так аткарып атабыз... Бул адамга өзгөчө ырайым көрсөтүлөбү?

— Анын артыкчылыктары деле жок, — деп тынч жооп берди Жангел. — Бирок ал үчүн Аллах өзгөчө жакшы көргөндөр дуба кылып атышат. Дуба — мыйзамдан күчтүү.

Жергиликтүү периште ыңгайсызданып, бирок баары бир чечкиндүү түрдө:

— Бирок... ал Кудайга ишенбейт да. Ал атеизм идеологиясын жүргүзгөн мамлекетте туулуп, өскөн.

— Ал Кудайга каршы күрөшкөн адамбы? — деп бир аз ирония менен сурады Жангел.

— Жок, албетте… — деп мойнуна алды ал. — Бирок аны динчил деп да айтууга болбойт.

Жангел сакчы периштеге бурулду:

— Сен анын бүт өмүрү бою жанында болдуң. Эмне дейсиң?

Буга чейин унчукпаган периште муңайым үн менен сөз баштады:

— Ооба! Ал ишеним – адашуу, Кудай ойдон чыгарылган нерсе деп эсептелген өлкөдө төрөлгөн. Бирок ошого карабастан ал боорукердигин жоготкон жок. Анын жүрөгү таш боор эмес. Жана Аллах андан жүзүн бурган жок.

— Ал эми анын кылган иштери жөнүндө эмне айтууга болот? — деп кайрадан жергиликтүү периште аралашты. — Ал ичимдик иччү, тамеки тартчу. Курандын тыюу салууларын бузган. Дал ушул нерсе аны бул жакка алып келген.

— Бирок азыр анын өзгөрүүгө мүмкүнчүлүгү бар. — деп жооп берди сактоочу. — Мен ишенем, ал өкүнөт. Аны менен аягына чейин калгым келет.

Жергиликтүү периште ачууланып колун сермеди:

— Эмне үчүн биз буларды коргошубуз керек? Булардын көбү — күнөөкөрлөр. Текебер, өзүнө ишенген, Жаратуучуга сыйынбагандар. Ушундайлар үчүн дүйнө кыйрап жатат, алар эч нерсе болбогондой жыргашууда. Эмне үчүн Аллах буларга каарын төкпөйт?

— Анткени ачуулукка алдыруу – Иблистин иши, – деди Жангел акырын, бирок каардуу. – Аллах – Ырайымдуу жана Мээримдүү. Ал адамды өзүнө коркконунан эмес, сүйүүсүнөн улам келгенди күтөт.

— Бирок булар андайды каалашпайт! Тамакты, шарапты, дене кумарын, бийликти жакшы көрүшөт. Руханий жан дүйнөсүн унутушту!

— Баары эмес. Булардын арасында Аллах сүйгөн адамдар бар. Момун, чынчыл, сабырдуу, боорукер. Алар анчалык билинбеши мүмкүн, бирок алар сен ойлогондон да көп.

Жергиликтүү периште унчукпады.

— Мен муну угушум керек болчу, — деди ал акырын. — Бирок... мен ойлорум менен Аллахты ирээнжитип каарданткан жокмунбу?

— Сенин күмөн саноолоруң кылмыш эмес, — деди Жангел. — Ал эми өкүнгөнүң да өйдөгө карай кадам. Унутпа: периштелер да сүйүүгө үйрөнгөндө өсөт.

Ал кичүүсүнүн канатына колун тийгизди, тигил ийиндерин түздөп, жеңилдеп, тазара түшкөнсүдү.

— Эми… Жүрү. Мен сага өзүң мурда көрөр нерсени көрсөтөм.

Жангел кичүү периштени колунан алып, түнкү асманды жарып, тездик менен көтөрүлдү. Көз ачып жумганча алар Казакстандын түндүгүндөгү Көкшетау шаарындагы кичинекей беш кабаттуу үйдүн үстүндө каалгып турушту. Түн бир оокум болчу. Шаар уктап жаткан, бирок кээ бир батирлердин терезелери дагы эле жарык болуп турду. Периштелер дубалдардан эч кыйынчылыксыз өтүп, алты адам килемчелердин үстүндө түнкү намаз окуп аткан бөлмөгө токтошту.

Атасы, апасы жана төрт уулу — үч жаштан он беш жашка чейинкилер — тынчтыкта дуба кылып атышты. Бир гана дем алуу жана асманга багытталган жалынуунун араң угулган сөздөрү мейкиндикти толтуруп жатты. Алардын жүздөрү кайгыга, үмүткө толгон. Эң таң калыштуусу — балдардын көз жашы. Алар акырын, чын жүрөктөн, коркпостон, бирок ишеним менен агып жатты.

Кичүү периште катып калды. Жангел анын канатына акырын тийди. Ошол замат экөө тең далилди талап кылбаган сүйүүнүн жана түшүндүрмө издебеген ишенимдин күчүн сезишти.

— Эми түшүндүңбү, — деди Жангел акырын. — Ал үчүн Аллахка өзгөчө жакын болгондор дуба кылышат.

Алардын кийинки барган жери операция жасалган адамдын ата-энесинин үйү болду. Башка өлкөдө, ал төрөлгөн жерде. Бөлмөдө ак чачтуу кары киши жана улгайган аял отурган.

Кемпир ыйлап шыбырайт:

— О, Жараткан... Сен бизге уул бердиң, аны бизден мурда алба. Ата-эне үчүн балдарынын тирүү экенин билип, биринчи кетүү чоң бакыт. Аны сакта, Кудайым. Ага өмүр бер...

Кемпирдин үнү титиреп, бырыш баскан жүзү момундук жана сүйүү менен жаркырап турду.

Кичүү периште чыдай албай:

— Оо, Жараткан, бул аялдын өтүнүчүн кабыл ал. Анын уулун сакта! – деди.

Жангел башын ийкеп, алар бийиктеп учуп жөнөштү — Стамбулда оорулуунун аялы, кызы жана небереси жашаган үйгө. Алар да күйөөсүн, атасын жана тай атасын сактап калууну өтүнүп атышты:

— Аллах, аны биз үчүн сакта... Суранабыз...

Периштелер алардын үстүнөн каалгып турушту.

— Бул болгону аз гана бөлүгү, — деди Жангел. — Ал үчүн достору, кесиптештери, тааныштары, ал тургай жакын эмес, бирок бир кезде кылган жакшылыгын эстегендер да дуба кылышат.

Кичүү периште башын жерге салды:

— Мунун баарын Аллах угат...

— Ал ар бир сөздү, ар бир ойду, ар бир көз жашты, ал тургай түшпөгөнүн да угат. Эми эмне үчүн учуп келгенимди түшүндүңбү?

— Ооба, — деп жооп берди периште. — Биз мыйзамды аткарып эле тим болбостон, ал ким үчүн берилгенин да көрүшүбүз керек.

Алар асманга көтөрүлдү. Шаар үстүндө чексиз жылдыздуу асман жаркырап турду.

— Сиз кайра учуп кетесизби? — деп сурады периште.

— Азырынча жок, — деп жооп берди Жангел. — Анын жашай турганына ынанышым керек. Эң негизгиси — бул дүйнөдө калып, Кудайга жол табар бекен?

*       *       *

Бакыт кулагынын түбүндө жаңырган үндөн ойгонду. Үн аял кишиники, бийик, талаптуу. Ал болгону эки сөздү түшүндү — «көзүңдү ач» деген. Түркчө алар өз тилиндегидей эле угулду.

Ал кыймылдаганга аракет кылды, бирок денеси укпады. Көз кабактары жабышып калгандай сезилди, ал эми көкүрөк клеткасы бөтөн, оор, таш менен толтурулгандай сезилди. Ар бир дем алуу аракети сайгылап ооруп жатты.

«Демек, тирүү экенмин…» — деп ойлоду ал. Эсине акыркы күндөрдөгү окуялар түштү. Клиника. Күтүү. Кооптонуу. Операция. Баарын эстеди — ал оор операциядан кийин реанимацияда экенин билди.

— Бакыт-бей! Көзүңүздү ачыңыз! — деп кайрадан кулагынын түбүнөн угулду.

Ал араңдан зорго көздөрүн ачты. Дарыгердин бүдөмүк жүзү үстүнөн карап турду, анын сөөлөкөтү туманда калтырап тургандай көрүндү. Көздөрүн кайра жумуп, оору жана коркунуч жок караңгылыкка кеткиси келди.

Бирок үн тынбады. Доктур катуу дем алып, ага кантип дем алуу керектигин көрсөттү. Ал түшүндү: анын артынан кайталаш керек. Дем алды — оору көкүрөгүнө сайылды. Дагы. Жана дагы. Көздөрү кайра жумулду, бирок дарыгер аларды манжалары менен этият ачып, өзүн жоготподу.

— Көзүңүздү ачыңыз! Көзүңүздү ачыңыз! — деп кайталады ал.

Бир маалда ошол жерде бир кызык нерсе болуп кетти. Доктурдун артында ак туман пайда болду. Адегенде буу сыяктуу жеңил эле, кийин агарып коюулана баштады. Анан булут үстүндө бир адам пайда болду. Жашы бир топко жеткен, чачы агарган, ачык кызыл пиджак жана көк көйнөкчөн. Ал Бакытка түз карап... жылмайып турду. Анын жүзү жылуулук жана күч менен толуп, жаркырап турду. Бир маалда ал колдорун көтөрүп, бата бергендей, алакандары менен бетин сылап, жок болуп кетти.

Бакыт катып калды. Бул эмне? Галлюцинациябы? Мистикабы? Көрүнүшпү? Ал билген жок. Бирок ошол эле заматта — ага жаңы энергия куюлуп киргендей болгонун сезди. Көкүрөгү дем алып, жүрөгү сокту. Ал жөтөлүп, катуу дем алып жатып кыйкырып жиберди:

— Мен жашайм! Мен жашайм!

Доктор коркуп кетти — оор операциядан кийинки бейтаптын агрессиясы кооптуу болушу мүмкүн эле. Ал аны тынчтандырууга аракет кылды:

— Сакин ол! Сакин ол! — деп кайра-кайра кайталады.

Бул ирээт доктур эмне дегенин Бакыт түшүнбөдү.

Бакыт эртең менен палатада ойгонду. Аны реанимациядан которушуптур. Жүрөгү туруктуу иштеп, дем алуусу да калыбына келген. Дарыгерлер кечээки активдүүлүк анын организмин кайрадан иштетип жибергендей болгонуна таң калышты. Бирок кайрадан күчтүү эмоцияга алдырып жибербесин деп сактанышты.

Жанында ортончу кызы Жанна отурган. Уйкусуз түндөн улам чарчаган, көздөрү кызыл. Атасы көзүн ачары менен ал жылмайып:

— Ата, кандайсыз? – деди.

Бакыт дароо жооп берген жок. Ал шыпканы тиктеп, ойго баткандай. Анан кызына бурулуп, бир гана суроо берди:

— «Сакин ол» деген эмне?

— Бул «Тынчтан!» дегенди билдирет, — деп таң калып жооп берди Жанна.

— Демек, мен көргөндүн баары түш эмес турбайбы...

— Эмне дейсиз, ата? – деп түшүнбөдү кызы.

Ал өзүнүн таң калыштуу ойгонушу, денесин сезбей, бирок ооруп турганын сезгени, үндөр, булуттагы батасын берген аксакал жөнүндө айтып берди. Жанна дем албай тыңшап отурду.

Анан акырын:

— Эгер сиз буга ушунчалык толкунданып, катуу реакция кылсаңыз... балким, сиз чын эле Кудайды көргөндүрсүз, — деди кызы.

Бакыт унчукпады. Ичинде бир нерсе козголгондой сезилди. Буга чейин ишенген (же ишенбеген) нерселеринин баары жаңы чындыктын кысымы астында жарака кеткендей болду. Ага экинчи мүмкүнчүлүктү ким бергенин билген жок — дарыгерлерби, тагдырбы, жакындарынын дубаларыбы же ушунча убакыттан бери моюнга алгысы келбеген Аллахпы.

Азыр ал тирүү калды. Бирок буга ал акылга жана логикага ылайык жооп жана так түшүндүрмө ала албады.

*       *       *

Клиникада күндөр бир калыпта өтүп жатты. Эртең менен процедуралар. Күндүз дары-дармектер. Кыска уйкулардын ортолорунда телевизордон жаңылыктарды көрөт. Кечинде нөөмөттөгү врач текшерип кетет. Анан сейрек келген коноктор менен көрүшөт. Ал эми түн ичинде аны карап отурган кызы уктап калганда, Бакыт ойлору менен жалгыз. Жалгыз тынчтык менен, эми өмүрдөн кийинки жашоо деп аталган нерсе менен бетме-бет калат.

Ал реанимацияда түн ичинде эмне болгонун дагы деле так айта албайт. Галлюцинациябы? Эс-учунун начардыгыбы? Же... жогору жактан келген белгиби?

Терең ойлорго батып бир маалда көзү илинип кетиптир. Түн ооп, таң атып баратканда, ал түш көрдү. Бир күн мурун телевизордон израил-палестин жаңжалы тууралуу жаңылыктарды көрсөтүшкөн. Авиа соккулардан каза жана жарадар болгон палестиналыктар жөнүндө. Түшүндө ал палестиналык качкындардын арасында экен. Ал өрттөлгөн жерди, урандылардын арасынан басып баратты.

Кайсы бир жерде алдыда кыйкырыктар угулуп жатты. Башынын үстүндө – самолёттордун күрүлдөгөн үнү. Сол жагында жана оң жагында – адамдардын корккон жүздөрү. Аялдар, эркектер, балдар — кимдир бирөө жарадарды көтөрүп баратты, кимдир бирөө колуна өлгөн ымыркайды кармап алган. Булар качкындар эле. Алар көп болчу. Алар чоң дарактардын алдында жашынып, бири-бирине кысылып, бомбалоо астында калгандай оор дем алып отурушат.

Бакыт алардын арасында жүрөт, ошол коркунучтун, ошол азаптын бир бөлүгү болуп калгандай. Күтүлбөгөн жерден караңгылыктан үн чыкты — катуу эмес, бирок даана. Ал бир эле учурда жогору жактан да, ичтен да чыгып жаткандай болду:

— Мени ээрчигиле…

Эч ким кыймылдабады. Баары унчукпай отурушту. Бирок Бакыт эмнеге экенин өзү да билбей, алдыга кадам таштап:

— Бизди түз жолго сал, өзүң ырайым кылган адамдардын жолуна сал, каарыңа калгандардын жолуна эмес, адашкандардын жолуна да эмес… — деди.

Сөздөр өзүнөн-өзү чыгып кетти. Алар жөнүндө ойлогон жок ал, алар анын ичинде, оозунун учунда эле. Алар көкүрөгүнөн угулуп, көптөн бери ошол жерде жашагандай болду. Бул бир жолу Куран белекке берилгенде окуган Аль-Фатиха сүрөөсү эле.

Түш күтүлбөгөн жерден токтоду. Убакыт токтоп калгандай болду. Анын үстүндө эки жаркыраган сөлөкөт илинип турду.

— Ал Аль-Фатиханы айтып атат... – деп кичүү периште шыбырады.

Жангел жылмайып, асманга көтөрүлдү. Анын миссиясы аяктады.

Кичүү периште артында жарыктын жеңил изин калтырып, анын артынан учту. Ал улуусуна дээрлик жеткенде, тиги бурулуп — акырын, жумшак, үнсүз туманга сиңип кетти.

*       *       *

Бакыт таң сүрө ойгонду. Күн палатанын дубалдарына жарыгын чачып, жаңы күн башталып жатты. Бакыт шыпкага көзүн кадап, унчукпай жатты. Бир маалда ал ичинде бир нерсе түбөлүккө өзгөргөнүн сезди. Кызына түшү жөнүндө айткан жок.

Жөн гана акырын суранды:

— Апаңа чалып, куран китебин ала кел деп койчу.

Жанна ага таң кала караганда, ал болгону:

- Мен жөн гана биринчи сүрөөдөн баштагым келет...- деп кошумчалады.

Кээде өзгөрүү катуу сөздөрдөн, күн күркүрөгөндөн же жаркырап жанган чагылгандан эмес, түш көрүп жаткандагы окулган дубадан, булуттагы адамдын ишаратынан, периштенин шыбырынан, кемпирдин жалынуусунан же баланын көз жашынан башталат.

Ал эми Улуу Жараткан өз ырайымы менен мүмкүн эмести мүмкүн кылат – сапары бүтө элек адамды кайра жашоого кайтарат.

Стамбул, 2021-ж.

Эгер «РухЭш» сайтынын ишмердиги токтоп калбашын кааласаңыз, бизди колдоо үчүн төмөнкү банктык эсебибизге өз каалооңузга жараша акча которо аласыз... Мбанк + 996 558 08 08 60 жана Оптимабанк-4169585341612561.