Орозали Сайдилкан: Ишеним – абийир күзгүсү

  • 24.12.2024
  • 1498

Мугалимдерде Билим берүү мыйзамын компас катары колдонууга муктаждык жана керектөө пайда болгондо, жаңыланууга, өнүгүүгө багыт алабыз.

*     *     *

Балдар ата-энесинен адеп-ахлак, нарк-насил менен жашоону үйрөнсө, мугалимдерден мыйзам менен жашоону үйрөнөт. Адеп-ахлак, нарк-насил, мыйзам – адам көркү.

*     *     *

Инсанды калыптандырууну эки башка карабообуз зарыл. Жеке инсандын өнүгүүсүн окуудагы ийгилиги менен өлчөөбүз – жаңылыштык, анын инсан болуп калыптанышы менен өлчөөбүз тийиш. Биз мектепте билимдүүнү эмес, толук кандуу мыкты инсанды калыптандыруубуз керек.

*     *     *

Мугалимдин, класс жетекчинин руханий байлыгы толуп турган кезде гана ошол байлыкты балдардын рухуна сиңдире алышат.

*     *     *

Гумандуу педагогика – бул мугалимдин кадыр-баркын, беделин көтөрүүчү педагогика.

*     *     *

Мугалимдин милдеттеринин бири – бул күн сайын ар бир окуучуну жакшылыкка, өнүгүүгө, ийгиликке карай багыт алууга, кадам таштоого жагымдуу жагдай түзүү.

(Гумандуу педагогикадан)

*     *     *

"Биз деле мугалимден токмок жеп чоңойгонбуз" деген сөз активдүү лексикага айланып барат. Бул абдан коркунучтуу, келечекке кесепети тийер сөз.

Дал ошол авторитардык – буйрукчул мажбурлоо, жазалоо, коркутуу, ур-токмокко алып тарбиялоонун айынан чокуга чаап баш ийдирип иштеткенге көнгөн; өз алдынча иш кылалбай бүжүрөп, алаңдап, тайсалдап, тартынып, өйдө жактын буйругун күтүп отурган чечкинсиз, тил алчаак, тыштан башкарылган "тетик" сыяктуу өз ойлому, пикири, көз карашы жок ээрчиме, кошоматчы, өз алдынча чечим кабыл алууга жөндөмсүз, кыйын кырдаалда жол таба албаган чечкинсиз, сөзгө мокок билимсиз, акылга жарды, зөөкүр, таш боор, мыкачы, ууру-коррупционерлер, криминалдар, улуттук иденттүүлүктү тааныбаган маңкурттар, укук, милдетин, парзын билбегендер тарбияланып чыкканын унутпайлы.

*     *     *

Урматтуу мекендештер, достор, кесиптештер жана ата-энелер! Бала – биздин бактыбыз, дөөлөтүбүз, падышабыз. Аны уруп-согуп, жазалап, коркутуп, мажбурлап тарбиялоону үгүттөбөйлү. Сүйүүнүн, мээримдин, боорукерликтин – гумандуу мамиленин күчү менен өстүрөлү.

*     *     *

Азыр сезимди, эмоцияны башкара билүүгө, уялууга, ордун, чегин, ченемин сактоого жана баарлаша билүү чеберчилигине ээ кылууга тарбиялоо башкы оорунга чыгууда.

*     *     *

Турмуштук сабакты ар бир адам жан дүйнө байлыгынын жана адептүүлүк маданиятынын деңгээлинде алат.

*     *     *

Билим берүүдө терең өзгөрүүлөр мугалимде гана эмес, эң негизгиси – окуучуда болуусу, окуучунун өзүндө уктап жаткан күчтөрдү өзү козгошуна шарт түзүү зарыл.

*     *     *

Жаза менен тарбиялоо – педагогикадагы чоң трагедия. Ал коомдун келечегине да терс таасир тийгизет.

(Гумандуу педагогикадан)

*     *     *

Өлкөнүн тынчтыгынан, андагы эл ынтымагынан жана биримдигинен өткөн дөөлөт жок. Дөөлөттү кармап калууга кең, жарык, бийик жана терең акыл аркылуу гана жетебиз.

*     *     *

Мугалимдердин кесиптик чеберчилигин өнүктүрүү иштерин ар бир мугалимдин муктаждыгына, керектөөсүнө жараша жүргүзүү пайдалуу.

*     *     *

Өсөр эл жаманын жашырып, жакшысын көтөрөт. Тентегин, шогун өрнөктүү иш-аракети менен оң жолго баштайт. «Сок, ур, жогот» деп айтпайт. Уулуу жыланды да аяйт. Ак чачат.

*     *     *

Мугалимдерден аттестацияга өз каалоолору менен кирип, киргендердин баары аттестациялык сынактан өтпөй калышы, билим берүүнү реформалоонун башатын көрсөтүп турат.

*     *     *

Ишеним – абийир күзгүсү. Адам өз ишинин тууралыгына ишенген болсо, эл алдында жүзү жарык, абийири таза болоруна ишенет. Ал элден эч качан, эч нерсе жашырбайт, коркпойт.

*     *     *

Чындыкка тике карап чыдап, туура чечим чыгаруу – улуктук. Чындыкка чычалап, адилетсиз чечим кабыл алуу – пастык.

(Элдик нарктан)

*     *     *

Бала – сырдуу дүйнө. Анын ачкычы бирөө гана, ал – баланы таануу. Баланы сүйүп, ага ишенип, аны түшүнө билмейинче, аны тааный албайбыз.

*     *     *

Билим берүүдө майда нерсе болбойт (китептин, мугалимдин ж.б. жетишсиздиги), майда маселелерди чечүүдөн улуу өзгөрүүлөргө жол ачабыз.

*     *     *

Мектептеги рэкетчиликтин, дүйнөдөгү согуштардын негизги себеби – үй-бүлөдө, мектепте, коомдо балдарды гумандуу, жакшы сезимдерге тарбиялоонун жетишсиздиги.

*     *     *

Баланын көңүлү өтө назик, аялуу, сезимтал. Ата-энеден, мугалимден баштап Президентке чейин бардык балдарга, мектепке бирдей мамиле жасап, бирдей шарт түзүү зарыл.

*     *     *

Билим берүүнүн сапатын жогорулатуунун эң негизги жолу – мугалимдин адистик жана кесиптик чеберчилигин жогорулатуу, берилип, кызыгып, изденип иштөөсүнө шарт түзүү, шыктандыруу.

*     *     *

Кыз – өлкөнүн да, үй-бүлөнүн да улуу дөөлөтү. Кызды сактоо – бул улутту сактоо. Кыздын дени сак, ыйманы таза, руху бай, көңүлү куунак болсо, келечекте улутубузга дөөлөт, кут келет. Учу узарат.

*     *     *

Тартип – бул каккан казык эмес. Тартип – бул мыйзам, жоопкерчилик жана нарктуулук.

*     *     *

Байлык менен бийлик жакшыны жоомарт, кичи пейил, боорукер, жөнөкөй, сыпайы жана кайрымдуу кылса, жаманды көптүрүп карөзгөй, мыкачы, мерез, таш боор жана залим кылат.

*     *     *

Сабак – бул утурумдук оюн-зоок эмес, сабак – ойлонуу, изденүү, изилдөө, анализдөө, далилдөө, колдонуу, чыгармачылык, жаратмандык ж.б. аркылуу баланын ачылуусу.

*     *     *

Гумандуу педагогика – бул кызматташтыктын, гумандаштыруунун, өнүгүүнүн педагогикасы. Күндө сабагында ар бир баланын өнүгүүсүнө жетишкен мугалим – чыныгы мугалим.

*     *     *

Педагогикалык кесип – балага ийгиликтүү, бактылуу жашоонун жолун үйрөткөнү менен улук.

*     *     *

Баланын таш боорлуктан жараланган жүрөгүн мээрим гана айыктырат.

*     *     *

Менимче, мугалим үчүн эң бийик даражадагы сыйлык да, дөөлөт да, бакыт да – окуучусунун ийгилиги, ыраазылыгы жана нарктуулугу.

*     *     *

Мектеп жетекчилеринин ыйык парзы – мугалимди, ата-энени жана окуучуларды жакшы болууга, өзгөрүүгө ынандыруу.

*     *     *

Мугалимдин сабагынын сапаты жана натыйжалуулугуна артыкча маани берүү зарыл. Дарыя булактан куралган сыяктуу, функционалдык сабаттуулук ар бир сабакта калыптанат.

*     *     *

Үй-бүлө балдар үчүн "экологиялык уя" катары кызмат кылуусу керек.

(Гумандуу педагогикадан)

*     *     *

Демократия дөөлөттөрүнө, баалуулуктарына, гумандуу мамиле жасоонун көндүмдөрүнө мектеп жашында калыптанбагандын кесепетин элибиз 30 жылдан бери тартууда.

Эгер «РухЭш» сайтынын ишмердиги токтоп калбашын кааласаңыз, бизди колдоо үчүн төмөнкү банктык эсебибизге өз каалооңузга жараша акча которо аласыз... Мбанк + 996 700 53 25 85 жана Оптимабанк-4169585341612561.

Окшош материалдар

Комментарий калтырыңыз