
9-Бөлүк
Жакырчылык бул – күнөө деген оюн айтуу менен Чарльз Филлмор бир убакта көпчүлүктүн үрөйүн учурган эле. Бул көзкараш азыр да көпчүлүктү чочутуп чурат. Эгерде таза библия китебиндеги арамей жазмасынын “күнөө” деген сөзүн түпнускадан өз тилибизге которо турган болсок ал “мүмкүнчүлүктөрүн кое берүү” дегенди билдирет. Ишеним жана Керемет күнөөнү сүйүүнүн жетишсизди деп аныктайт.
Мен дагы толук кошулам, анткени, эгерде сиз жакыр болсоңуз, көптөгөн кереметтүү мүмкүнчүлүктөрдү колуңуздан учурдуңуз деп эсептейм. Жакырчылыкта акча эле эмес, жандүйнөнүн руханий байлыгы да жок. Жакырчылык адамдарды алдаганга, уурдаганга, керек болсо киши өлтүргөнгө чейин алып барат.
Жараткандан берилген жандүйнөнүн табигый абалы — бул өнүгүп-өркүндөө. Ийгиликти багындырган, өнүгүү жолундагы адам ар дайым аалам кереметтери менен тыгыз байланышта жашайт. Адамдын руху ар дайым өркүндөөнү, өнүгүүнү талап кылат. Ал эми адамдын каалоо тилеги, максаты, эшигиңдин коңгуроосун кагып береке, ырыскысы менен кирүүгө даяр турган жаратканың.
Ийгилигиңиз канчалык бийик көтөрүлсө, жеке жандүйнө байлыгыңыз да бийиктейт. Бул ааламда кудай кабыл кылып оорундатпаган же оорундатылбай калган бир да каалоo тилек жок. Жаман ой да, жакшы ой да, биз корккон коркунуч да, арсар болуп ишенбей күмөн санаган ишибиз да, баардыгы тегиз оорундалып келет. Жараткандын күчү биздин каалобузду, ойлогон оюбузду биз үчүн иргеп, бирин оорундатып, бирин оорундатпай койбойт. Андай адилетсиз боло турган болсо бул аалам жаралганда эле башаламан нукка түшүп, кайра жалп деп урап калат эле.
Кудай өз колу менен жараткан пенделерине кайгы салып, сынап, кантээр экен деп көйгөйгө баспайт. Кай бир диний үгүтчүлөрү айтып жаткан кудайдын бул дүйнөдөгү азап салып сынаган сыноосу болбойт.
Колуңуздагы китеп жакшылыктын жарчысы болгон жакшы кабар
Жакшы кабарым бул — баарыбыздын бир гана жаратуучубуз бар, ал баардыгыбыздын бирдей ден соолукта, бактылуу, өнүгүү, өркүндөө жолунда болушубузду гана каалайт. Ал биз үчүн баардык шарт, мүмкүнчүлүктөрдү түзүп, ааламды кеңейтип, алдыбызга жайып берип жатканы жалганбы? Өркүндөө, ийгиликке жетүү үчүн кайгырып, адегенде азап тартуунун кереги да жок (кай бир диний үгүтчүлөр биринчи кудай сынап көрүп анан сыноодон өтсөң жакшылык берет дегени болбогон кеп). Болгону жандүйнөбүз таза, ар дайым ийгиликтерге ачык болуусу шарт.
Мен сыйынчу чиркөөмө, шаарыма, дүйнөмө карап туруп, көптөгөн бир күндүн көйгөйү менен гана жашаган адамдарды көрөм. Кээде алардын мени карап ич күйдүлүк менен эмнеге бул бизге караганда ийгиликтүү деген ойлорун, көз караштарын байкайм. Чынында эле эмнеге? Келгиле анализ жасап көрөлү…
Балким мен алардан көбүрөк иштейт чыгармын? Жок. Менин механигим менен үй кызматчым мага караганда көбүрөк иштейт. Мүмкүн мен аларга караганда билимдүү чыгармын? Буга да күмөнүм бар, анткени мен болгону сегиз гана классты бүткөм, тогузунчу классымдан мени окуу жайдан айдап чыгышкан. Мен көптөгөн билимдүү, илимдүүлөрдү билем, бирок алар деле ошол жакырчылык сазынан чыга албай жүргөндөр.
Балким мен жакшы адам чыгармын, башкалардан айрымаланып? Мүмкүн мен кудайдын сүймөнчүгү чыгармын? Сиз кошуласызбы? Тээ асмандан кудай же анын периштелери чогулуш өткөрүп: “Ренди мыкты жигит, кел ага жапжаңы Ламборджини берели, ал эми Мэри анчалык жакшы эмес, ага Тайота берели. Же болбосо Рендиге ашыкча кубат берели, ал эми Майкл жаман адам ага айыкпас рак шишигин берели” деп буйрук берип жатат деп ойлойсуздарбы?
Албетте, бул болбогон киши күлөөрлүк иш. Кудайдын жакшылык гана берээрин баардыгыбыз билебиз. Ал эч кимди жазалабайт. Баардыгыбыздын ийгиликтүү болгонго акыбыз бар. Андыктан келгиле башкача тастыктап көрөлү.
Руханий жактан мен башкалардан алдыдамынбы?
Ооба. Бирок ар бир адам ой акылынын жеткен чектелүү каалоосуна жараша гана, чөйрөсүнө жараша жетишпей жетсем деген көксөөсүн гана колуна алаарын унутпайлы.
Сиз кудайга сыйынып гана койсоңуз, сизге боору ооруп берип койбойт чындыгында. Баардык жакшылыктын ачкычы сиздин өзүңүздүн аң-сезимиңиздин чектөөсү менен талабында.
Ой бул аң-сезимдин борбору. Сиздин ден соолугуңуздун, бактыңыздын, жашоо шартыңыздын, акылыңыздын азыркы абалы, сиздин гана аң-сезимиңиздин каалоосу.
Руханий мыйзамдарга кайрылып, өзүңүздүн талалантыңызга, мүмкүнчүлүгүңүзгө, ар дайым ишениңиз. Ал эми материалдык байлык өзү келет. Өзүбүздүн аң-сезимибизге, каалообузга болгон күчтүү ишеним гана эң керектүү курал.
Билем, баардыгыбызда болгон ишеним бул адамга оңою менен башкартпаган сезим. Биздин ички руханий аң-сезимибиз гана ага көрк кошуп, бар каалообузду анын күчү менен жүзөгө ашыра алат.
Ишеним акыл менен биригип, ой толгоолорду реалдуу жашоого алып келет. Күтүлбөгөн керемет же жөн эле дал келүү деген болбойт. Жараткан биз үчүн баардыгын берген жана берип келет. Бирок кай бирибиз ыңгайлуу учурду, күтүлбөгөн кереметти күтүп жашап келебиз, бул адамдын бирден бир аңкоо жалкоолук сапаты.
Өркүндөп ийгиликти багындыруунун себеби, сиздин жумушуңуздун, билимиңиздин, башчыңыздын абалына же буга чейин жашап өткөн жашооңуздун экономикалык абалына көз каранды эмес. Ал жалгыз гана сиздин ошол нукту тандап алууңуз. Сиз баардык жагынан бай болуу учун жаралганыңызды унутпаңыз, окурманым!
Эгерде сиздин ишеним күчтүү болсо, баардыгы бул жашоодо мүмкүн. Ишеним адамдын ички аң-сезиминдеги чектөөлөрдү четке кагып, руханий мыйзамдар менен жашоого умтулууга сүрөйт. Демек, биздин “жараткан мага эмнени камдап койду экен?” суроонун туура берилгени – “Жараткандын белектеринин канчасын кабыл алууга даярмын?” деген кеп.
Ал эми сиз жараткандын белектеринин канчасын кабыл алууга руханий жактан даярсыз?
Котормочудан кошумчалоо:
Котормомдун аягында ар бир мыйзамга кайрылып, кыскача жыйынтык жазып кетүүнү эп көрдүм.
Боштуктун мыйзамы. Ар бир адамдын көкүрөккө кек сактабай, ызырынып тиш кайрап, жандүйнөнү букка, ызага толтуруп албай, кечиримдүү, сабырдуу, жайдары болуусун баардык психологиялык да, диний да китептерде айтып келишет. Ал эми үйдөгү жыйылып турган эски, колдонулбаган буюмдар орун ээлеп, негативдүү энергияны бөлүп турарын, психологдордун кеңештеринен ар бирибиз эле окуган чыгарбыз. Бул кеңеш диний китептерде да жазылып келет: колдо турган буюмдун колдонулбай турушу күнөө деп. Ооба, өзүбүз колдонбосок ошол эле буюмга зар башкаларга берүү алда канча жакшы эмеспи. Карагылачы, Ренди Гейдждин боштук мыйзамы диний да, илимий да китептерден алып, заманбап көзкараш менен жазылган акылдуу кеңештер менен коштолгонун. Андыктан, ар дайым боштукта позитивдүү энергияда, аалам кереметтерине ар дайым кучак жайып жашообуз керек!
Айланпа мыйзамы. Албетте, айлануу шарты маанилүү мыйзам. Авто-унаа, үй алуу үчүн адегенде эскисинен арылып, оордуна жаңысын тургузуп жатпайлыбы. Бирок көпчүлүк адамдар кыялында гана жаңысына жетип, реалдуу жашоодо сатып жиберсем, оорду турбай калат деген коркунуч менен жаңыдан көзү өтүп, колундагы эскисин жерип жашай берет экен. Ренди Гейдж бул жерден бизге айлампа мыйзамында эч коркпостон, кереги жогун кое берип, керектүүнү алууну кеңеш берип өттү. Айлампа мыйзамынын дагы бир эң соонун керемети – колубуздан чыккан нерсенин оордуна кандайдыр бир тартылуу күчү менен жаңысы келип жаткандыгында. Ал эми жумуш оорду же адамдар арасындагы мамиле, сүйүү жаатында, бул мыйзам сөзсүз түрдө пайдалануучу курал экендигинен кай биринин кабары жок чыгар. Ал тургай азыркы учурда иштеген ишин сүйбөгөн, айлык акысына нааразы адамдарды көп кездештиребиз. Кызыгы, алар ошол эле ишинде нааразычылык, жек көрүү менен он жылдап иштеп келгендер. Башка өзү сүйгөн, жактырган иш менен алек болууга ким тоскоол? Албетте, коркунуч. Өзгөрүү да, өнүгүү да жөн гана кыял бойдон калып, бир берилген жашоосу сазга айланып, кыбыраган кумурсканын күндөрүн кечирип келишет.
Кыялдын мыйзамы. Кыялдын мыйзамын эң соонун жана кызыктуу фактыларды күнүмдүк эле жашоодон алынган окуяларды коштоп “Баардык кыялдар оорундалат” деген ураанымды айта кетпесем болбос. Менин да чоң-чоң кыялдарымдын дээрлик көпчүлүгү оорундалды. Албетте, мен ишенип, бапестеп багып келгени гана… Кыялданып жатканда ишеним кошо кыялды коштоп туруусу өтө чоң ролду ойнойт. Ал эми кыялдын тактасы же жан дептерге сүрөт болуп түшүрүлүп, ал кыял келечекте орундалган баяндар көп дечи. Анын ичинен жалпыбызга белгилүү ырчы Аскат Мусабековдун кайсы бир гезитке берген дил маегине көңүлүңүздөрдү бургум келет. Ал маекте мектептен кай бир сабак учурларында, арткы катарга отуруп алып дептерине КР ырчысы Аскат Мусабековдун концерти деп жазып, кыргыз эстрадасынын белгилүү ырчыларын тизмеге киргизип афиша тарткан. Кыялында өзүнүн концертине эл чакырып, белгилүү атагы чыккан ырчылардын жанында өзүн көрүп, кыялданган байоо окуучулук күндөрү баяндалат. Ал кыялдар азыр жүз пайыз орундалып oтурбайбы. Караңыздарчы, ал кандай керемет. Төмөнкү шилтемден ал дил маекти көрсөңүздөр да болот. https://www.youtube.com/watch?v=TVrAbtJW4jM (01.46)
Өнүгүүнүн чыгармачылык мыйзамы. Ар бир адамды жаратуучубуз таланты, жеке шыгы менен жаратат, аны кай бири бапестеп багып, өркүндөтүп алса, кай бири этибар албайт. Өлкөбүздүн бирден бир актуалдуу көйгөйү бул – жаңы муундун кесип тандоосу. Көпчүлүгү таланты барбы? Колунан келеби? Алып кете алабы? – Терең ойлонбостон көпчүлүгү саясат, жактоочу, же экономист бөлүмүн тандап алууда. Мунун айынан канчалаган таланттар көмүскөдө калып отурат. Колунан көөрү төгүлгөн усталар, куруучулар, тикмечилер, медиктер, инжинерлер, бизнесмендер, алып баруучулар, акын-жазуучулар, сүрөтчүлөр деги койчу, көптөгөн таланттар талкаланууда. Адам өзү сүйгөн кесипти аркалаган соң гана ишинен эргүү алып, берекесин көрөт Өнүгүп-өсө да алат. Дегеним: жакшы көргөн, көңүлүңдү көтөргөн кесипке эмне жетсин. Ренди Гейдж айтып жатпайбы: жараткандан берилген талантты четке кагуу — бул өзүн өзү жазалоо деп. Жүрөгүң тарткан, жандүйнө талап кылган кесип гана ийгиликке жеткирет .
Кайра кайрылып келүү жана аны алуу мыйзамы. «Жазында эмнени эксең, күзүндө ошону аласың». Азыркы учурдагы баланын тарбиясы, адамдарга жасаган мамиле, жакшылык, жамандык баардыгы биздин келечегибизде кайра алуучу түшүмүбүз. Жараткан о дүйнөгө жеткирбей эле, так ушул жалганда тозокко күйгүзүп да, бейишке бөлөп да алат. Көрбөйт, укпайт, билбей калат деп адамга кылган наадандыктын да, мээрим төгүп чын дилиңден жасаган жакшылыктын да, кайра өзүңө айланып келерин ар дайым эсибизден чыгарбасак.
Онунчу үлүш. Ал эми бул мыйзам баардык диний китептерде да, бизнес тууралуу китептерде да, тарбия-таалим китептеринде да бир ооздон айтылып келет. Тилеке каршы, дээрлик көпчүлүк этибарга албайт. Бирок ошол биз тырышып, катып-кытып бергибиз келбеген, он пайыз кандайдыр бир себептерден, күтүлбөгөн чыгашалар аркылуу чыгып кетип жаткандыгын байкабайбыз. Авто-унааң бузулду, суукка кабылып, дары-дармек алдың, капчыгыңды уурдатып жибердиң же аяр аздектеген буюмуңду жоготуп алдың. Мунун баарын жараткандын сыноосу дейбиз. А чындыгында жараткандан жымырып алган он пайыз үлүштүн эки эселенип чыгып жатканынан кабарыңыз барбы? Ренди Гейдж, Киосcаки, Брайнс, Давлатов жана башка атагы чыккан дүйнөнүн эң бай адамдарынын сабактарына катышып көрүңүзчү, чү дегенде эле так ушул он пайыз үлүштөн баштайт сабагын.
Кечиримдүүлүк. Кечиримдүүлүк ар бирибиздин милдетибиз. Санаа, таарыныч, муң-арман өзүбүздүн эле ден соолугубузга залакасын тийгизет. Андыктан ден соолугуңузга кам көрүңүз. Кечирип же кечирбей, таразалоо жана жазалоо ал жараткандын иши.
Мына ушундай окурманым! Өнүккөн өлкөлөрдө илимпоздор диний китептерди изилдеп, чоң-чоң ачылыштарды ачып, тажрыйбада тастыктап көрүп, жыйынтыгын бөлүшүп келет. Дин менен илимди айкалыштырып, жөнөкөй тилге салып, заманына жараша жаш муунга түшүндүрүп, кеңештерин аябайт. Алардын бири психолог Ренди Гейдждин жети руханий мыйзамын өз тилибизге которуп алдыңыздарга баяндап бердик. Бул китеп сиздердин да жашооңуздардагы кандайдыр бир жакшы өзгөрүүлөргө түрткү болот деген ишеничтебиз.
Которуп-даярдаган Бактыгүл ИМАНБЕК кызы